သမၼတဦးသိန္းစိန္နဲ႔ VOA အေမးအေျဖ

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။         ။ မဂၤလာပါခင္ဗ်။ အခု ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္း ကေနၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ႐ုပ္ျမင္သံၾကားကေန တိုက္႐ိုက္ထုတ္လြႊင့္မယ့္ သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ အထူးသျဖင့္ ဗြီအိုေအ အပါအ၀င္ ဗြီအိုေအကေန အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပေပးမယ့္ ဒီစီ အနီးတ၀ိုက္မွာ ရွိတဲ့ ျမန္မာ အသိုင္းအ၀ိုင္းကေနၿပီးေတာ့၊ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ဘာသာေရး၊ လူငယ္ေရးရာ ဘက္ေပါင္းစံုက အသိုင္းအ၀ိုင္းက သမၼတႀကီးနဲ႔ေတြ႔ၿပီးေတာ့ ေမးခ်င္ တာ၊ ႏႈတ္ဆက္ခ်င္တာေတြနဲ႔အတူ ေတြ႔ဆံုပြဲကို စတင္ပါၿပီခင္ဗ်။

အထူးသျဖင့္ ဒီမုိကေရစီႏိုင္ငံေတြမွာပဲ အမ်ားအားျဖင့္ ေတြ႔ရေလ့ရွိတဲ့ Town Hall meeting လို႔ေခၚတဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမပံုစံမ်ိဳး၊ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေတြ႔ဆံုပြဲကို သမၼတႀကီးအေနနဲ႔ လိုလုိလားလားနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ဆီကို လာၿပီးေတာ့ အခုလို လာေပးတာ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း အရင္ ေျပာပါရေစ။ အလားတူပဲ တက္လာတဲ့ပရိသတ္ေတြဆိုရင္လည္း သမၼတနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရၿပီးေတာ့ အားလံုးအေနနဲ႔ ႐ိုး႐ိုးသားသား ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေမးစရာရွိတာေလးေတြကို ေမးၿပီးေတာ့ သမၼတႀကီးဆီကလည္း ပြင့္လင္းရွင္းလင္းတဲ့ အေျဖေတြကို ရႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အကန္႔အသတ္ေလး နည္းနည္းရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ေမးခြန္းေတြ၊ မွတ္ခ်က္ေလးေတြ ေပးရင္ေတာ့ အခ်ိန္အတိုင္းအတာေလးနဲ႔ ျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္။ ေမးခ်င္တဲ့ေမးခြန္းေတြကို ေပးၿပီးသားျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မိုလို႔ သမၼတႀကီးေျပာတဲ့ အေၾကာင္းအရာေလးေတြ နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့အားေလ်ာ္စြာ က်ေနာ္ ေခၚၿပီးေတာ့ ေမးခြန္းေလးေတြ ေမးခြင့္ေပး ပါမယ္။ ဒီေထာင့္မွာလာၿပီးေတာ့ ေမးခြန္းေမးေပးဖို႔ပါပဲ။

က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ပထမဦးဆံုးကေတာ့ ေမးခ်င္တဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ သမၼတႀကီးအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံရဲ႕ ၄၇ ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုးသမၼတအေနနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို တရား၀င္ အလည္အပတ္ ေရာက္ရွိလာတယ္။ အဲဒီမွာ သမၼတႀကီးအေနနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု သမၼတ ဘရက္အုိဘားမားနဲ႔လည္း မနက္ျဖန္ဆုိရင္ေတြ႔ဆံုဖို႔ရွိပါတယ္။ ဒီသမုိင္း၀င္ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ သမၼတႀကီးအေနနဲ႔ ဘယ္လို ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕အက်ိဳးအတြက္ ရလဒ္ေတြကို ေမွ်ာ္မွန္းႏိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိထားပါလဲ ဆိုတာေလးကို သမၼတႀကီးအေနနဲ႔ အတိုခ်ဳပ္ေလး ရွင္းျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။ အလားတူပဲ သမၼတႀကီး ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့လုပ္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ ရွိတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေန၊ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ အေၾကာင္းေလးေတြကိုလည္း အတိုခ်ဳပ္ ရွင္းျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။ အဲဒါၿပီးရင္ေတာ့ ပရိသတ္ထဲက ေမးစရာရွိတာေလးေတြကို သမၼတႀကီးအေနနဲ႔ ေျဖၾကားေပးေစခ်င္ပါတယ္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္။        ။ အားလံုးပဲ တက္ေရာက္လာၾကတဲ့ အဖြဲ႔ေတြကို က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခ်င္ပါတယ္။ ဒီမွာ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေရာက္ေနေပမဲ့လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ စိတ္ထဲမွာေတာ့ ေစာေစာကေျပာသလိုပါပဲ။ ကိုယ့္ေသြး ကိုယ့္သားေတြလိုပဲ စိတ္ထဲမွာ သေဘာထားပါတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔နဲ႔ ေတြ႔ႏိုင္ေအာင္ အခုလို စီစဥ္ေပးခဲ့တဲ့ ဗီြအိုေအက တာ၀န္ရိွတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြလည္း ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း က်ေနာ္ ေျပာလိုပါတယ္။ ေစာေစာက က်ေနာ္ ေျပာသလိုပါပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးဟာ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ဆိုေတာ့ လြတ္လပ္ေရးေတာင္ မရေသးပါဘူး။ လြတ္လပ္ေရး မရခင္ကတည္း က်ေနာ္တုိ႔က သံတမန္ဆက္သြယ္မႈ ရွိခဲ့တယ္။ ေနာက္ ဟိုတုန္းကေတာ့လည္း သြားလာဆက္ဆံမႈေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္ကဆိုလို႔ရွိရင္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏု ဒီကိုလာခဲ့ပါတယ္။ ဧည့္သည္အျဖစ္နဲ႔။ ေနာက္ တခါ ၂ ႏွစ္အၾကာ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္မွာ သမၼတႀကီး ဦးမန္း၀င္းေမာင္ က ေဆး၀ါးကုသဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ ဒီကိုလာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေန၀င္းေပါ့ေလ။ တရား၀င္အလည္အပတ္ခရီး လာခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္ကေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္တုိ႔ အဆက္အသြယ္ေတြ ျပတ္သြားၾကတယ္။ အသြားအလာေတြ နည္းသြားၾကတာ အခု က်ေနာ္ေရာက္တဲ့အခ်ိန္ထိဆိုရင္ အားလံုး က်ေနာ္တုိ႔ ၄၇ ႏွစ္။ ၄၇ ႏွစ္အတြင္းမွာ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ တာ၀န္ရွိတဲ့အႀကီးအကဲတေယာက္ အေနနဲ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို၊ ၿမိဳ႕ေတာ္၀ါရွင္တန္ကို ေရာက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဓိက ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ဆက္ဆံေရး ဟာ သမၼတအိုဘားမား လက္ထက္မွာ ျပန္လည္ၿပီးေတာ့ ပြင့္လင္းသြားၿပီးေတာ့ မွ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးဟာ ေႏြးေႏြးေထြးေထြးနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ရွိလာတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေလာက္ အဆက္အသြယ္ အက်ိတ္အခဲေတြေပါ့ေနာ္။ အခက္အခဲေတြ ရွိေနရာကေန အခုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဆက္သြယ္ေရးဟာ သမၼတအိုးဘားမားရဲ႕ က်င့္သံုးတဲ့ ေပၚလစီအရ ျပန္လည္ ၿပီးေတာ့ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈေတြ၊ ဆက္သြယ္မႈေတြ က်ေနာ္တို႔ရွိလာပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ လာရတဲ့ခရီးစဥ္ရဲ႕ အဓိက ကေတာ့ ႏွစ္ႏုိင္ငံ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ခင္မင္ရင္းႏွီးမႈကို ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ အဓြန္႔ရွည္ေအာင္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ဒါ က်ေနာ္တို႔ လာေရာက္ လည္ပတ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ အဓိက အေၾကာင္းတစ္ခ်က္ေပါ့။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ သမၼတႀကီးနဲ႔ေတြ႔ရင္းနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈေတြ၊ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ႀကံဳရတဲ့ အခက္အခဲေတြ၊ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ေရွ႕အလားအလာေတြ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ အဘက္ဘက္ကေနၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံအေပၚ နားလည္မႈ ရွိဖို႔၊ တခ်ိဳ႕အခက္အခဲေတြ ကို ေျဖရွင္းေပးႏိုင္မယ့္ဟာေတြကို ေျဖရွင္းေပးႏိုင္ဖို႔ ဆိုတဲ့ ဒီလို ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ဒါ သမၼတႀကီးနဲ႔ေတြ႔ဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။         ။ ေနာက္ထပ္ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို မဆက္ခင္မွာပဲ အခု ပရိသတ္ထဲမွာ ေမးခ်င္တဲ့သူေတြထဲက သမၼတႀကီး အခုရွင္းျပတဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို လာရတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ ထဲမွာပဲ ပါတဲ့အခ်က္ေလးတခုကေတာ့ အေမရိကန္ ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္ အတုယူစရာဘာမ်ား ရွိပါသလဲ။ ကိုေအာင္သူၿငိမ္းက ေမးခ်င္ပါတယ္။ ကိုေအာင္သူၿငိမ္းကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ နယ္စပ္မွာေနေနတဲ့ သူပါ။ အဲဒီေတာ့ ကိုေအာင္သူၿငိမ္းအေနနဲ႔ ေမးခ်င္တဲ့ေမးခြန္းေလးကို ေမးေစခ်င္ပါတယ္။

ဦးေအာင္သူၿငိမ္း။          ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ သမၼတႀကီးခင္ဗ်။ က်ေနာ္ ေအာင္သူၿငိမ္းပါ။ က်ေနာ္ ဗဟုဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအဖြဲ႔ကပါ။ သမၼတႀကီးတို႔ ဖိတ္ေခၚမႈေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္ တိုင္းျပည္ကိုလည္း ျပန္ေရာက္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕သုေတသနလုပ္ငန္းလည္း က်ေနာ္ လုပ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ ေမးခ်င္တဲ့ေမးခြန္းကေတာ့ အခုလို ဒီအေမရိကန္ကို လာၿပီးေတာ့ ဒီသမိုင္း၀င္ခရီးစဥ္မွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကေန က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံက အတုယူစရာ၊ ေလ့လာစရာဘာေတြ ရွိမလဲ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္ ပထမေမးခ်င္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒုတိယကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံရဲ႕ ပညာေရးစနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ သမၼတႀကီးရဲ႕ခရီးစဥ္အတြင္း ဘယ္လိုအေထာက္အပံ့ အကူအညီေတြ ရႏုိင္မလဲ။ ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္မလဲေပါ့။ ဒါလည္း က်ေနာ္တို႔ သိခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်။

သမၼတဦးသိန္းစိန္။        ။ အဲဒီေတာ့ ပထမေမးခြန္းအေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံဟာ ဒီမိုကေရစီ က်င့္သံုးလာတာ ႏွစ္ေပါင္းရာနဲ႔ခ်ီ ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွာ လြတ္လပ္ေရး က်ေနာ္တို႔ရခဲ့တယ္။ ရခဲ့ၿပီးေတာ့ တက္လာတဲ့အစိုးရဟာ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို က်င့္သံုးတဲ့အစိုးရပါ။ သို႔ေသာ္လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ၁၄ ႏွစ္ေပါ့ေနာ္။ သက္တမ္းအားျဖင့္ ၁၄ ႏွစ္ပဲ က်ေနာ္တို႔ ၾကာေညာင္းခဲ့ၿပီးေတာ့၊ က်န္တဲ့အခ်ိန္ေတြဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈ၊ လံုၿခံဳမႈ အေျခအေနေတြအရ တပ္မေတာ္ကပဲ တလွည့္တျပန္စီ တာ၀န္ယူသြားရတာ။ အဲဒီေတာ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ကင္းကြာတာ အေတာ္ေလးလည္း ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ကင္းကြာတာ အေတာ္ေလးၾကာခဲ့ၿပီ။ ေနာက္တခါ အခု က်ေနာ္တုိ႔အစိုးရတက္လာေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို က်င့္သံုးတယ္ ဆိုေပမဲ့လည္း က်ေနာ္တုိ႔မွာ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္က ႏွစ္ ႏွစ္ပဲ က်ေနာ္တုိ႔ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔မွာ အေတြ႔အႀကံဳေတြ၊ အေလ့အက်င့္ေတြ အမ်ားႀကီးနည္းပါေသးတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီမိုကေရစီဆိုတာကို က်င့္သံုးေနတဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးအတြက္ေတာ့ ျပည္သူေတြပိုင္းကလည္း ဒီိမိုကေရစီကို အျပည့္အ၀ခံစားခြင့္ ရသလို၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ရွိမႈေတြကလည္း အျပည့္အ၀ ျပည္သူေတြက ခံယူထားတယ္လို႔ က်ေနာ္နားလည္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တဘက္ကလည္း ဒီအခြင့္အေရးေတြ၊ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အျပည့္၀ ယူခ်င္သလို၊ တဘက္ကလည္း အေမရိကန္ျပည္သူေတြလို ဒီမိုကေရစီနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ တာ၀န္ရွိမႈေတြ၊ တာ၀န္သိမႈေတြ ဒါေတြဟာ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံအတြက္ အတုယူဖြယ္ရာျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒါက ေမးခြန္းတခုေပါ့။

ဒုတိယေမးခြန္းက ပညာေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တိုင္းျပည္ေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ပညာေရးဟာ အင္မတန္မွ အဓိကက်ပါတယ္။ ပညာေရးဟာ အဓိကက်ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ပညာေရးဟာ က်ေနာ္တို႔ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါမွာ ဒီ လြတ္လပ္ေရးစရၿပီးတဲ့ ကာလေတြအပိုင္းမွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔ပညာေရးဟာ အေတာ္ေလးကို ေရွ႕တန္းက်က်နဲ႔ ရွိေနတဲ့အေနအထားျဖစ္ပါတယ္။ ဟိုတုန္းကလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ႏိုင္ငံျခား တကၠသိုလ္ႀကီးေတြမွာ နံမည္ႀကီးတကၠသိုလ္ႀကီးေတြမွာ ဘြဲ႔ရခဲ့တဲ့ ဆရာႀကီး၊ ဆရာမႀကီးေတြ။ သူတို႔ကေနတဆင့္ တကၠသိုလ္ေတြမွာ ျပန္လည္သင္ၾကားေပးတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ပညာေရးဟာ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ အာရွမွာပါ ေရွ႕ကေနၿပီးေတာ့ ေျပးေနတဲ့ အေနအထား ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ တိုင္းျပည္ရဲ႕အေျခအေနေတြအရ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပညာေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေနာက္ႏုိင္ငံ တကၠသိုလ္ေတြကေန၊ နံမည္ႀကီးတကၠသိုလ္ေတြကေန ဘြဲ႔ရတဲ့ဆရာႀကီးေတြ၊ ဆရာမေတြက တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အသက္အရြယ္ေတြႀကီးလာတာ။ တခ်ိဳ႕လည္း ပင္စင္သြားၾကတယ္ဆိုေတာ့ အဆက္အသြယ္ေတြ ျပတ္သြားတဲ့အေနအထားမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ အဆက္ျပတ္သြားတဲ့အေနအထားမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ေတာ့ ပညာေရးဟာ တကယ္ေတာ့ တိုင္းျပည္တျပည္ ထူေထာင္ဖို႔အတြက္ အေရးႀကီးဆံုး အရာျဖစ္ပါတယ္။ ပညာေရးကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ အေလးထားၿပီးေတာ့မွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ က်ေနာ္တုိ႔လိုပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ပညာေရးကို ျမႇင့္တင္ဖို႔အတြက္ ဒီကေန႔ က်ေနာ္တုိ႔ ဘက္ေပါင္းစံု နည္းလမ္းေပါင္းစံုနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ပညာေရးဟာ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေနအရဆိုရင္ေတာ့ လက္ေတြ႔လုပ္ငန္းခြင္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ၀င္ႏိုင္တဲ့ ပညာေရးမ်ိဳးျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဥပမာဆိုၾကပါစို႔။ က်ေနာ္တုိ႔ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ဖိတ္ေခၚေနတယ္။ စက္႐ံုေတြေဆာက္မယ္။ အလုပ္႐ံုေတြေဆာက္မယ္။ ၿပီးရင္ ဒီ စက္႐ံုေတြ အလုပ္႐ံုေတြ ၿပီးသြားတဲ့အခါမွာ skill labor ေတြ လိုလာတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာ ဘဲြ႔ရတဲ့ကေလးေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ဘြဲ႔ရတဲ့ ကေလးေတြ၊ အင္ဂ်င္နီယာနဲ႔ဘြဲ႔ရတဲ့ကေလးေတြ၊ သိပၸံဘာသာရပ္၊ ၀ိဇၨာဘာသာရပ္နဲ႔ ဘြဲ႔ရတဲ့ကေလးေတြ။ ဒီကေလးေတြက အလုပ္႐ံု စက္႐ံုထဲကို ဘြဲ႔ရၿပီးေတာ့ တိုက္႐ိုက္ကူး၀င္လို႔ ရမလားဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔မွာ မရႏုိင္ေသးပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လုပ္ငန္းခြင္ကို က်ေနာ္တို႔ လုပ္ႏိုင္တဲ့ ပညာေရးစနစ္မ်ိဳး မဟုတ္ေသးဘူး။ မဟုတ္ေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အနည္းဆံုးေတာ့ vocation training ေျခာက္လတန္သည္။ တစ္ႏွစ္တန္သည္ က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေပး ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ တိုင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔မွာ ဘာေတြလုိအပ္သလဲ။ အင္ဂ်င္နီယာေတြ အမ်ားႀကီးလိုအပ္ေနလား။ ဆရာ၀န္ေတြ အမ်ားႀကီးလိုေနလား။ အဲဒီေတာ့ တကၠသိုလ္ကေန ေမြးထုတ္ၿပီးေတာ့ ဘြဲ႔ရတဲ့ကေလးေတြဟာ တိုက္႐ုိက္လုပ္ငန္းခြင့္မွာ၀င္ၿပီးေတာ့ အက်ိဳးျပဳႏုိင္တဲ့ ပညာေရးမ်ိဳး ျဖစ္သင့္တယ္။ ဒီပညာေရးမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီကေန႔ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။         ။ ပညာေရးနဲ႔ တဆက္ထဲပဲ အခု ဒီမွာေရာက္ေနတဲ့ ပညာေတာ္သင္ထဲကပဲေပါ့ေနာ္၊ Humphrey Fellow ေပါ့၊ သူက ေဒၚမာမာသြင္ပါ။ သူကလည္း အလားတူ ေမးခြန္းေလးပဲ ေမးထားေတာ့ သူ႔ရဲ႕ေမးခြန္းကုိ ဖတ္ျပလုိက္ပါ့မယ္။ ေလာေလာဆယ္ ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွာ ပညာေတာ္သင္ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Exchange Program ေတြကုိ သမၼတႀကီး ဒီမွာရွိေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဘာေတြမွာ ထူးထူးျခားျခား လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ရွိပါသလဲ ခင္ဗ်။ အထူးသျဖင့္ မနက္ျဖန္ဆုိလုိ႔ရွိရင္လည္း ၀ါရွင္တန္မွာရွိတဲ့ Johns Hopkins မွာ သြားေရာက္ၿပီးေတာ့ စကားေျပာမယ္၊ ေတြ႔ဆုံဖုိ႔ေတြ ရွိတယ္ဆုိေတာ့ အထူး အစီအစဥ္ေလးေတြမ်ား ျမန္မာႏုိင္ငံကေနၿပီးေတာ့ အဆင့္ျမင့္ ပညာေတြကုိ လာၿပီးေတာ့ သင္ဖုိ႔ကိစၥေလးေတြမ်ား အစီအစဥ္ ရွိပါသလား။

သမၼတဦးသိန္းစိန္။          ။ ဒီေတာ့ ဒီကိစၥက အေမရိကန္ႏုိင္ငံတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ေရာက္ခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံတုိင္းမွာ ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ခုနကလုိ ထုိက္သင့္တဲ့ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ျပဳေပးဖုိ႔။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ဆီက ပညာေတာ္သင္ေတြကုိ လက္ခံဖုိ႔။ ေနာက္တခုကလည္း ပညာေတာ္သင္ေတြကုိ လက္ခံေပးတယ္ဆုိရင္လည္း သူတုိ႔က သင္ေပးေပမယ့္ စရိတ္ စကတုိ႔ ဘာတုိ႔ ေနေရးအတြက္၊ စားေရးအတြက္ ဒါကေတြကလည္း ရွိေနေတာ့ ၀န္ထုပ္ ၀န္ပုိး ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ႏုိင္လုိ႔ရွိရင္ေတာ့ ႏုိင္ငံျခားမွာရွိေနတဲ့ တကၠသုိလ္မ်ဳိး က်ေနာ္တုိ႔ ပညာေတာ္သင္ေတြကုိ လက္ခံၿပီးေတာ့ သင္ေပးမယ့္ တကၠသုိလ္ခြဲေတြေပါ့၊ ဥပမာ ဆုိၾကပါစုိ႔ အခု Johns Hopkins တကၠသုိလ္တုိ႔ ဘာတုိ႔ဆုိ က်ေနာ္တုိ႔ေတြ႔ပါတယ္။ ဥကၠဌတုိ႔ ဘာတုိ႔နဲ႔လည္း ေတြ႔တယ္။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ဗ်ာ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီမွာလာၿပီးေတာ့ တက္ဖုိ႔ ပညာေတာ္သင္ကုိ လက္ခံေပးမယ္ဆုိရင္လည္း က်ေနာ္တုိ႔မွာ ခုနကလုိ စားစရိတ္ႀကီးတာေတြ၊ ေနေရးထုိင္ေရးအတြက္ စရိတ္ႀကီးတာေတြ ဒါေတြက ရွိေနတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ မလုပ္ႏုိင္ဘူး။ ဥပမာ လူဦးေရ သန္း ၆၀ ရွိတဲ့အနက္က ၂ ေယာက္ေလာက္ လႊတ္ၿပီးေတာ့ သင္ယုံနဲ႔က ဘာမွ က်ေနာ္တုိ႔က အက်ဳိး မရွိႏုိင္ဘူး။ ျဖစ္ႏုိင္လုိ႔ရွိရင္ ခင္ဗ်ားတုိ႔ တကၠသုိလ္ခဲြေတြ လာၿပီးေတာ့ ထူေထာင္ေပးပါ။ က်ေနာ္တုိ႔မွာ ရွိပါတယ္ ေနရာေတြက အစ။ ဒါကုိ က်ေနာ္တုိ႔ အဓိက အေလးအနက္ထားၿပီးေတာ့ ပထမေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ပညာေတာ္သင္ေတြကုိ။ မ်ားမ်ား သင္ေပးႏုိင္ဖုိ႔အတြက္က ကုိယ့္ျပည္တြင္းမွာ လာၿပီးေတာ့ ဌာနခြဲေတြကုိ လာေရာက္ ဖြင့္ေပးဖုိ႔ဆုိၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာဖုိ႔ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ မနက္ျဖန္ေတြ႔တဲ့ ျပဳတဲ့အခါမွာလည္း ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တုိက္ဆုိင္လာရင္ ဒီကိစၥကုိ ေျပာမယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ စိတ္ကူးထားပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။      ။    သမၼတႀကီးရဲ႕ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ အားလုံး ေသေသခ်ာခ်ာ အေလးအနက္ထားၿပီးေတာ့ ေလ့လာ ၾကည့္ရႈေနၾကတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ အေမရိကန္ - ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးေပါ့။ အေမရိကန္ ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးမွာလည္း ေလာေလာဆယ္အားျဖင့္ အေမရိကန္ ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးဟာ ျပန္ၿပီး ေႏြးေထြးလာတယ္ဆုိတာ သမၼတႀကီးလည္း အေစာပုိင္းက ေျပာျပခဲ့ဘူးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အေနနဲ႔က ေလာေလာဆယ္ ပိတ္ဆုိ႔ ကန္႔သတ္ထားမႈေတြကုိ ခ်န္ထားတာေလးေတြ ရွိေနေသးတယ္ခင္ဗ်။ အကုန္ မရုပ္ေသးပဲနဲ႔။ အဲဒီေတာ့ ဒီကန္႔သတ္ခ်က္ေတြကုိ သမၼတႀကီးရဲ႕ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ လႊတ္ေတာ္ပုိင္းကေရာ၊ ဥပေဒေၾကာင္းပုိင္းကေရာ ေၾကေၾကလည္လည္ ရုပ္သိမ္းသြားေရး ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သြားႏုိင္မယ္လုိ႔ ယူဆပါသလား။

သမၼတဦးသိန္းစိန္။      ။ က်ေနာ္တုိ႔ Sanction ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ကေတာ့ ခင္ဗ်ားတုိ႔လည္း အားလုံး ၾကားထားၾကၿပီးသား ျဖစ္မွာပါ။ အဲဒီေတာ့ ဒီကေန႔ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ျပည္သူ အမ်ားစုကေတာ့ ၊ ျပည္သူအမ်ားအေနနဲ႔ တူညီတဲ့ သေဘာဆႏၵ ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ တခုကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ တရားဥပေဒ စုိးမုိးတဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္ဖုိ႔ ဒါဟာ လူတုိင္းရဲ႕ ဆႏၵ သေဘာထားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဟာက ခုနကလုိ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ ကိစၥေပါ့။

အဲဒီေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအရ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြလည္း ျပည္သူလူထုရဲ႕ ဒီဆႏၵေတြအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေရး တည္ၿငိမ္ေအာင္၊ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ အားလုံး ပါ၀င္ႏုိင္ေအာင္၊ ဒါေတြ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ေပးမွာပါ။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လြတ္ေပးတာ ျပဳေပးတာက အစေပါ့။ ေနာက္တခုကလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ေလာက္ ရွိၾကခဲ့တဲ့ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡ။ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပည္သူေတြဟာ အင္မတန္မွကုိ ညည္းေငြ႔ေနၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ အတြင္းပုိင္းက်တဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ မသိသာေပမယ့္လည္း နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ ဒါေတြကုိ ခါးစည္းၿပီးေတာ့ ခံေနရတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ က်ေနာ္တုိ႔ လုိခ်င္ေနၾကပါတယ္။ ဒီလက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းဖုိ႔အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ဖုိ႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ ႀကိဳးပမ္းေနတာ ခင္ဗ်ားတုိ႔လည္း ၾကားပါတယ္။ ခင္ဗ်ားတုိ႔လည္း သိပါတယ္။
ေနာက္တခုကေတာ့ ခုနကလို ဒီမုိကေရစီရွင္သန္ဖို႔အတြက္ တိုင္းျပည္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းဖို႔၊ လံုၿခံဳဖို႔၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးဖို႔ လိုအပ္သလိုပဲ တဘက္ကလည္း လူမႈစီးပြားေရးေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး တိုးတက္ရင္ပဲ လူမႈေရးကလည္း ထပ္ခ်ပ္မကြာ လိုက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္တယ္၊ အလုပ္အကိုင္ေတြ ရတယ္။ အလုပ္အကိုင္ေတြရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ၀င္ေငြေတြ ရလာတယ္။ ၀င္ေငြေတြ ရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေနႏိုင္တယ္၊ စားႏုိင္တယ္။ ကေလးေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ ေက်ာင္းထားႏုိင္တယ္။ ေနထုိင္မေကာင္းျဖစ္ရင္ က်ေနာ္တို႔ ေဆး၀ါးကုသႏုိင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးဟာ ဒြံတြဲၿပီးေတာ့ ပါလာတယ္။ အဲဒီေတာ့ တိုင္းျပည္မွာ က်ေနာ္တို႔ စီးပြားေရးကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖစ္ျဖစ္ေျမာက္ေျမာက္ျဖစ္ေအာင္ ထူေထာင္ဖို႔ၾကေတာ့ က်ေနာ္တို႔မွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိတယ္။

လိုအပ္ခ်က္က တစ္အခ်က္ကဘာလဲဆုိရင္ က်ေနာ္တို႔မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ အရင္းအႏွီး က်ေနာ္တုိ႔မွာ လံုလံုေလာက္ေလာက္မရွိဘူး။ ျပည့္ျပည့္စံုစံု မရွိဘူး။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ နည္းပညာပိုင္းေပါ့။ နည္းပညာပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း က်ေနာ္တို႔က ေနာက္က်ေနတယ္။ တတိယ အခ်က္ကေတာ့ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ေတြ။ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ေတြ ကေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔သိတဲ့အတိုင္းပဲ။ အခုပဲ ေနရာအႏွံ႔မွာ တကၠသိုလ္ေတြ ေထာင္ၿပီးေတာ့ အခုမွ ေမြးျမဴေနရတဲ့ အေနအထားရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ အေရအတြက္ေတြကေတာ့ အထိုက္အေလ်ာက္ က်ေနာ္တုိ႔ရတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ဒီအေရအတြက္ေတြကို အရည္အခ်င္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲဖို႔ မွာ ေက်ာင္းကၿပီးတာနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ငန္းခြင္မွာ၀င္ၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ႏုိင္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ ေျပာင္းလဲဖို႔အတြက္ ဒါေတြလည္း က်ေနာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔မွာ အရင္းအႏွီးမရွိဘူး။ ေနာက္ နည္းပညာ ေနာက္က်ေနတယ္။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကို က်ေနာ္တုိ႔က ဖိတ္ေခၚရတာ။ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကို ဖိတ္ေခၚရတာ။

အဲဒီေတာ့ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံကို လာၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခ်င္ၾကပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔မွာ သဘာ၀ရဲ႕ အေျခခံအရင္းအျမစ္ေတြက က်ေနာ္တို႔ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ gas ေတြ၊ oil ေတြ၊ သစ္ေတာေတြ၊ သားငါးေတြရွိတယ္။ ရာဘာေတြရွိတယ္။ ေနာက္တခါ စားသံုးကုန္ပစၥည္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း အစားအေသာက္မ်ိဳးစံု ထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့ လယ္ယာက႑ ဒါေတြ က်ေနာ္တို႔မွာရွိေနတယ္။ ရင္းႏွီးခ်င္တဲ့ႏိုင္ငံေတြက အမ်ားႀကီးပါ။ အခုလည္းပဲ ခုနကလို တစ္ရက္ျခားနီးပါးေလာက္က အၿမဲတမ္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ေနရတဲ့အေနအထား ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ႏိုင္ငံျခားသားက လာေရာက္ၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ ေငြထုပ္ႀကီးကိုပိုက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံကိုလာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံကို ခ်စ္လြန္းအားႀကီးလို႔၊ က်ေနာ္တုိ႔ကို ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစခ်င္လို႔ လာၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒီရည္ရြယ္ခ်က္က နည္းပါတယ္။ အဓိက ကေတာ့ သူတို႔အတြက္ ဘာအက်ိဳးရွိမလဲ၊ အက်ိဳးအျမတ္ ဘယ္ေလာက္ရႏိုင္ မလဲ။ ေနာက္တစ္ခု သူတို႔ကို ဘယ္လိုအကာအကြယ္ေပးမလဲ။ ေနာက္တစ္ခုက သူတို႔ရဲဲ႕ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္၊ ရည္မွန္းခ်က္ေတြက ဘာေတြရွိလဲ ဒါေတြကို သူတို႔ၾကည့္မယ္။ ဒါေတြကို ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ဘာေတာင္းလဲဆုိေတာ့ ပထမဆံုး Foreign Investment Law ကိုေတာင္းတယ္။ အဲဒီေတာ့ Foreign Investment Law နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔မွာ ဥပေဒဟာ ပတ္၀န္းက်င္မွာရွိေနတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခ်င္သူေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ မျဖစ္ဘူး။ မျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီ Foreign Investment Law ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ျပန္ၿပီးေတာ့ ေရးဆြဲတယ္။ ႏိုင္ငံ ေလး ငါး ေျခာက္ႏုိင္ငံေလာက္ကို စံနမူနာယူၿပီးေတာ့မွ ဒီ law ကုိ က်ေနာ္တို႔ ျပန္ေရးဆြဲတယ္။ ေရးဆြဲၿပီးေတာ့မွ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးၾက၊ ျပဳၾကနဲ႔ ဒီလိုေတြ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ရပါတယ္။ အခုေတာ့ ခုနကလို ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒဟာ က်ေနာ္တို႔ ျပဌာန္းၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ လာေရာက္ၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမယ့္ႏိုင္ငံေတြကလည္း ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီဥပေဒကို သေဘာက်ပါတယ္။ ဒီအခက္အခဲတခုကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေက်ာ္လႊားႏိုင္တယ္။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေနာက္တစ္ခု ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတာ။ စက္႐ံုေတြေဆာက္တယ္။ အလုပ္႐ံုေတြေဆာက္တယ္။ ကုန္ပစၥည္းေတြထုတ္တယ္။ ထြက္လာတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြကို မ၀ယ္ဘူး၊ မျပဳဘူး ပိတ္ပင္ထားတယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူမွလာၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဒုတိယအခက္အခဲကေတာ့ ဒီဟာက sanctions နဲ႔သြားၿပီးေတာ့ ဆိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီမိုကေရစီကိုလိုလားတယ္။ ခုနကလို ဒီမိုကေရစီစနစ္ ေရွ႕ကိုဆက္ၿပီးေတာ့ ရွင္သန္ဖြံ႔ၿဖိဳးေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ ဒါ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႔စီးပြားေရးဟာလည္း တခုနဲ႔တခုဟာ ကြင္းဆက္လို ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ဒါကို စာနာေထာက္ထားသင့္တယ္။ ဒါေတြ အခက္အခဲအတားအဆီးေတြကို ဖယ္ရွားေပးသင့္တယ္ ဆိုတဲ့ ဒါေလးကိုေတာ့ က်ေနာ္ ေျပာမယ္ေျပာပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။         ။  သမၼတႀကီးဆိုလုိခ်င္တဲ့သေဘာကေတာ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ပိတ္ဆို႕ထားမႈကို ရုတ္သိမ္းဖို႕ အထူးလိုအပ္ေနၿပီ။ လိုအပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လက္ရွိမွာ တဖက္မွာလည္း အလံုးစံု မေျဖေဖ်ာက္ႏိုင္ေသးတဲ့ကိစၥက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲတဲ့အေပၚမွာ သူတို႕ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့။ အဲလိုဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ့မႈလုပ္ငန္းေတြမွာ  ႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အတားအဆီးေလးေတြ၊ အခက္အခဲေလးေတြ၊ မေျပေပ်ာက္ႏိုင္ေသးတဲ့ အခ်က္ေလးေတြရွိပါတယ္။ အဲဒါေလးေတြကို တခ်က္ေလာက္ျပန္ေျပာျပေပး ပါလား။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္။       ။ က်ေနာ္ေစာေစာကေျပာသလိုေပါ့။ က်ေနာ္တို႕မွာသက္တမ္းအားျဖင့္ ၂ႏွစ္ပဲရွိေသးတယ္။ ဒါအစိုးရဲ႕ သက္တမ္း လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သက္တမ္းေပ့ါ။ ေနာက္ျပည္သူလူထုကလည္း ဒီမိုကေရစီနဲ႕ ကင္းကြာေနတာ ၾကာခဲ့ၿပီ။ အေတြ႕အႀကံဳနည္းတယ္။ အေလ့အက်င့္က နည္းတယ္ဆိုတဲ့အတြက္ေၾကာင့္၊ တစ္အခ်က္က လြတ္လပ္မႈအခြင့္အေရး ပိုင္းက ေပးသင့္သေလာက္ က်ေနာ္တို႕ကေပးၿပီးသြားၿပီ။ တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြ က်ေတာ့လည္း ကန္႕သတ္မႈေတြ က်ေနာ္တို႕ရွိခဲ့တယ္။ ျပည္သူအပိုင္းကလည္း တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ရွိမႈ၊ တာ၀န္သိမႈက နည္းပါးေသးတယ္။ နည္းပါးေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြမွာလည္း က်ေနာ္တို႕ အေရးယူ ရတာေတြ ေဆာင္ရြက္ရတာေတြ၊ ဒါေတြက်ေနာ္တို႕ရွိပါတယ္။ ဒါေတြကို အေၾကာင္းျပၿပီး ဒီအေပၚမွာ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ သေဘာထားေတြရွိပါတယ္။ အဲေတာ့ က်န္တာေတြကေတာ့ က်ေနာ္တို႕ တက္ႏိုင္သေလာက္ေတာ့ က်င့္သံုးတဲ့ စနစ္နဲ႕ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္လို႕ က်ေနာ္တို႕ မ်ားစြာေျပာင္းလဲၿပီး ေပးေနတယ္။ သို႕ေသာ္လည္းပဲ တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြက ဥပမာ က်ေနာ္တို႕ ဆိုၾကပါစို႕ ယံုမွားသံသယျဖစ္တဲ့ ကိစၥေတြလည္း က်ေနာ္တို႕ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဥပမာ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႕ လက္နက္ခဲယမ္းကိစၥေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီးက်ေနာ္တို႕ ဆက္သြယ္တယ္တို႕၊ သံသယေတြနဲ႕ က်ေနာ္တို႕ကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ သေဘာပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဏုျမဴလုပ္ႏိုင္တဲ့အေနအထားလဲမရွိပါဘူး။ ပိုက္ဆံလည္းမရွိပါဘူး။ အတတ္ပညာလည္းမရွိပါဘူး။ သူမ်ားကလည္း ဘယ္သူမွ က်ေနာ္တို႕ကို လာၿပီးလုပ္ေပးမွာမဟုတ္ပါဘူး။  လုပ္ရင္လည္းက်ေနာ္တို႕ အကုန္လံုး၀ိုင္းၿပီးေတာ့ ကန္႔ကြက္ၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း ေျမာက္ကိုရီးယားကို က်ေနာ္တို႕ ဆက္ဆံရတာေတြရွိပါတယ္။ ဟုိတုန္းက  က်ေနာ္တို႕ အကုန္ပိတ္ဆို႕ထားတဲ့အခါမွာ  က်ေနာ္တို႕လည္း ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ကာကြယ္ဖို႕အတြက္၊ ကိုယ့္ကို ကူညီႏိုင္မယ့္ ႏိုင္ငံကို ရွာရတာပါ။ သံတမန္ ဆက္သြယ္မႈေတာ့ရွိခဲ့တယ္။ ဒီဘက္ပိုင္းမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႕ အစိုးရတက္လာတဲ့အခါမွာ စစ္ေရးအားျဖင့္ဆက္သြယ္မႈေတြလံုး၀မရွိပါဘူး။  သံတမန္ပဲရွိပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း ဒီအေပၚမွာ က်ေနာ္တို႕ အနည္းေလး မယံုသင္ကာမႈေတြနဲ႕ရွိတဲ့ သေဘာမ်ိဳးျဖစ္မယ္လို႕ က်ေနာ္တို႕ထင္ပါတယ္။ ခုနကလို က်ေနာ္တို႕ကို sanction ေတြရုတ္ေပးပါ၊ ႐ုပ္ေပးပါလို႕ ေျပာေပမဲ့လည္း၊ သူတို႕ရဲ႕ အေျခအေနက ဒီလိုၾကည့္ေနရတဲ့ အေျခအေနရွိေနတယ္လို႕ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႕ က်ေနာ္အတင္းအၾကပ္ေတာ့ မေတာင္းဆိုပါဘူး။ သို႕ေသာ္လည္း က်ေနာ္တို႕ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ဖြံ႕ၿဖိဳ႕ဖို႕ဆိုရင္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႕လိုတယ္။ အဲေတာ့ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႕ဆိုရင္ ဒီလို ပိတ္ဆို႕တားဆီးမႈေတြက အဟန္႕အတားေတြျဖစ္ေစတယ္။ အဟန္႕အတားေတြကို က်ေနာ္တို႕က တတ္ႏိုင္သေလာက္ဖယ္ရွားေပးဖုိ႕ ဆိုတဲ့ ဒီသေဘာေလာက္ပါပဲ။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။         ။ ဟုတ္ကဲ့ သံသယေတြေျဖေဖ်ာက္သြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ မၾကာခင္မွာရုတ္သိမ္းမႈေတြ လုပ္လာမွာေပါ့။ သမၼတႀကီးေျပာသြားတဲ့ အထဲမွာ ျမန္မာျပည္သူလူထုအေနနဲ႕ လြတ္လပ္မႈေတြ အခုပိုၿပီးရလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ တခ်ိဳ႕လည္း က်င့္သားမရေသးဘူးလို႕ ေျပာသြားပါတယ္။ ဒါနဲ႕ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဒၚအတာ ေမးထားတဲ့ ေမးခြန္းေလးတခုကို က်ေနာ္ေတြ႕ပါတယ္။ ေဒၚအတာကေတာ့ ဒီက ၀ါရွင္တန္ဒီစီမွာ လူငယ္ပိုင္းမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို တက္တက္ၾကြၾကြလုပ္ေဆာင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးတဦးပါ။ သူက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဥပေဒနဲ႕ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သမၼတႀကီးတုိ႕အစိုးရအေနနဲ႕ လုပ္ကိုင္ေနတာေလးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေမးခ်င္ပါတယ္လို႕ေျပာပါတယ္။

ေဒၚအတာ။       ။ မဂၤလာပါရွင္။  သမၼတႀကီးကို က်မအေနနဲ႕ ေမးခ်င္တာက လက္ရွိအေျခအေနက ရရွိထားတဲ့ ပါ၀ါအေနနဲ႕ က်မတို႕ ဒီ ၂၀၀၈ဥပေဒဆိုတဲ့  လူတစု အတြက္ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အေျခခံ ဥပေဒဘယ္ေတာ့ ျပင္မွာလဲဆိုတာကို က်မအေနနဲ႕ သိခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္တခုက က်မတို႕ အခု လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လက္ပံေတာင္းေတာင္မွာ တရုတ္ကိုလိုနီေတြအေနနဲ႕ သိမ္းပိုက္ေနတဲ့ လယ္ယာ ဘယ္ေတာ့ ရပ္တန္႕မွာလဲ။ အဲဒိရပ္တန္႕မႈေတြအေပၚမွာ လူထုအေနနဲ႕ ႏႈိးၾကြလာမႈေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ဆႏၵျပမႈေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ ဆႏၵျပမႈေတြကို မ်က္လွည့္ျပတဲ့အေနနဲ႕ က်မတို႔ ဒီေန႕ပဲ၊ ေနာက္အပတ္ေလာက္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီပဲရင္း ဆယ္ႏွစ္ျပည့္ပါေတာ့မယ္။ ဒီပဲရင္းကို လုပ္ႀကံခဲ့တဲ့ လူတစုအေနနဲ႕ က်မတို႕ ဗမာ ျပည္သူလူထုေတြကေနၿပီးေတာ့ ကုလားနဲ႕တိုက္ၿပီးေတာ့ ဘာသာေရး အဓိကရုဏ္းလုပ္ေနတဲ့ဟာကို သမၼတႀကီးအေနနဲ႕ ဘယ္လိုမ်ား ေျဖရွင္းႏိုင္မလဲ၊ အေရးယူေပးႏိုင္မလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္။ 

သမၼတဦးသိန္းစိန္။        ။ ဒီေမးခြန္းနဲ႕ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တခ်ိဳ႕ ကိစၥေတြကလည္း တဖက္ကအျမင္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ တဖက္ကအျမင္ဆိုေတာ့ အလံုးစံုေတာ့ မွန္ခ်င္မွ မွန္မယ္ေပါ့။ တဖက္ထဲက ၾကည့္ရင္ေတာ့ ၀ါးျခမ္းပဲ ျမင္ေနမွာပါ။ ဒီဘက္ကၾကည့္ရင္လည္း ၀ါးျခမ္းပဲ ျမင္ေနမွာပဲ။ ႏွစ္ဘက္လံုးက လွည့္ပတ္ၾကည့္မသာ ၀ါးလံုးပါလားဆိုၿပီး သိရမွာျမင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဟာ လူတစုအတြက္ မဟုတပါဘူး။ လူအမ်ားေထာက္ခံ အတည္ျပဳထားတဲ့ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုတာ ေသာ့ခတ္ထားတဲ့ သံမဏိမ်ိဳးဟုတ္ပါဘူး။ သူ႕မွာ ျပင္ဆင္ႏိုင္တဲ့ amendment ပါၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္မယ္ဆိုရင္ ဒီ amendment  သူ႕မွာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြရွိပါတယ္။ ဒီလုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြအတိုင္း က်ေနာ္တို႕ ျပင္ဆင္လို႕ရပါတယ္။
ဒီဟာက တခ်က္ေပါ့ေနာ္၊ ေနာက္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ကိစၥနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဆႏၵျပႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြ ႏိုင္ငံေတာ္ကေနၿပီးေတာ့ တရား၀င္ဥပေဒနဲ႕ ျပဌာန္း ေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ တဖက္က ဒီဥပေဒနဲ႕ အညီ ျပဖို႕ ျပဳဖို႕လိုပါတယ္။ ဒီကိစၥေတြဟာ က်ေနာ္တို႕ အစိုးရျဖစ္လာေတာ့မွ ေပၚေပါက္လာတဲ့ ကိစၥေတြမဟုတ္ပါဘူး။ အရင္တုန္းက စာခ်ဳပ္စာတမ္းအရ လုပ္ခဲ့ ျပဳခဲ့ၾကတဲ့ ကိစၥ က်ေနာ္တို႕က ၀င္ၿပီး ေျဖရွင္းေပးတဲ့သေဘာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမွာ က်ေနာ္တို႕ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္တယ္ျဖတ္တယ္ဆိုတာလဲ intentionally  လုပ္တာျပဳတာမဟုတ္ပါဘူး။ ရဲကေတာ့ တရားဥပေဒထိန္းသိမ္းေရးအရ တကမာၻလံုးမွာ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ထိန္းသိမ္းနည္းေတြနဲ႕ ထိန္းသိမ္းရတာျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္းပဲ ဘုန္းႀကီးရဟန္းေတြ က်ေနာ္တို႕လည္း ဗုဒဘာသာ တဦးပါ။  ဘုန္းႀကီးရဟန္းကို ရွိခိုးဦးခိုက္ေနရပါတယ္။ ဒီဘုန္းႀကီးရဟန္းေတြလည္း က်ေနာ္တို႕ ဒီလို ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵေတြမရွိပါဘူး။ သို႕ေသာ္လဲ က်ေနာ္တို႕ မေမွ်ာ္လင့္ပဲနဲ႕ အခန္႕မသင့္ပဲနဲ႕ ျဖစ္သြားတဲ့ ကိစၥေတြပါပဲ။  ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ျပန္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႕ ျပင္ႏိုင္ပါတယ္။ Amendment က်ေနာ္တို႕ရွိတယ္။ လူတစုအတြက္ဆိုတာကေတာ့ စြပ္စြဲတာပဲျဖစ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ က်ေနာ္တို႕ ရာခိုင္ႏႈံးအားျဖင့္ ေျပာလုိ႕ရတယ္။ ျပည္သူလူထု ဘယ္ေလာက္ေထာက္ခံလဲ ဆိုတာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒရဲ႕ ပထမ၊ ဒုတိယစာမ်က္ႏွာေတြမွာ က်ေနာ္တို႕ ပါၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း က်ေနာ္တို႕ဒါ သံမဏိစည္းမ်ဥ္းဟုတ္ဘူး။ ေသာ့ခတ္ထားတာမဟုတ္ဘူး။ amendment က်ေနာ္တို႕ ေပးထားတယ္။ လႊတ္ေတာ္က ျပင္ႏိုင္ တယ္။ ျပည္သူက ျပင္ႏိုင္တဲ့အေနအထားက်ေနာ္တို႕ရွိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။         ။ က်ေနာ္ ျဖည့္စြက္ေမးခ်င္တာေလးတစ္ခုကေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒ ျပဳျပင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေပါ့။ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာဆိုလည္း ေနာက္ထပ္ေရြးေကာက္ပဲြတစ္ခု စပါမယ္။ ဒီေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေထာက္ျပေနၾကတဲ့ ကိစၥတစ္ခုကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ စစ္တပ္က ၂၅ % ပါေနတဲ့ ကိစၥေပါ့ေနာ္။ အဲဒီကိစၥကို ျပန္ၿပီးေတာ့ သံုးသပ္ဖုိ႔၊ ျပင္ဆင္ဖို႔လည္း လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေဆြးေႏြးေနၾကတာေတြ၊ တင္ျပလာတာေတြလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ၾကားရပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သမၼတႀကီးတို႔ အစိုးရပိုင္းရဲ႕ သေဘာထားကေရာ ဘယ္လုိရွိပါသလဲ၊ သိခ်င္ပါတယ္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္။        ။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ - ခင္ဗ်ားတုိ႔လည္း သိပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရးစၿပီးေတာ့ ႀကိဳးပမ္းကတည္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက တပ္မေတာ္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးပါ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက တပ္မေတာ္ကုိ ဖဲြ႔ေပးလုိက္ၿပီးေတာ့မွ ဒီ တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပည္သူလူထု ပူးေပါင္းၿပီး လြတ္လပ္ေရးရေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕သမုိင္းေၾကာင္းမွာ တပ္မေတာ္ဟာ --- (၁း၀၁) အဖဲြ႔အစည္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘက္ပိုင္းမွာလည္း လြတ္လပ္ေရးနဲ႔ အတူ ေပါက္ဖြားလာတဲ့ လူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ တုိင္းျပည္ဟာ ဆူဆူပူပူျဖစ္ၿပီးေတာ့ အစိုးရေတာင္မွာ ရန္ကုန္အစိုးရ ဆိုၿပီးေတာ့ေတာင္မွ ေျပာတာ ဆိုတာ ခံရတာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ တုိင္းျပည္က အခုနကလို ေသာင္းၾကမ္းမႈ အႏၱရာယ္ေတြနဲ႔ ဒုကၡသုကၡေတြ ေရာက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ တပ္မေတာ္ကပဲ ဝင္ၿပီးေတာ့မွ ဒီအခက္အခဲေတြ၊ အက်ပ္အတည္းေတြ- ဒါေတြကို ဝင္ၿပီး ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ေပးတဲ့ အေနလည္း ရိွပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာက က်ေနာ္တုိ႔ တပ္မေတာ္ဟာ က်ေနာ္တုိ႔ သမုိင္းေၾကာင္း အေျခခံေတြက တျခား ႏုိင္ငံက တပ္မေတာ္ေတြနဲ႔ တူခ်င္မွ တူမယ္ေပါ့ေလ။
လြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ သမုိင္းမွာလည္း ျပည္သူနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ မွ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာေတြ ရွိတယ္။ တုိင္းျပည္မွာ အခက္အခဲ အၾကပ္အတည္းေတြ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့အခါမွာလည္း အခုနကလုိ တပ္မေတာ္ဟာ က်ရာ အခန္းက႑ကေနၿပီး ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့တာ ရွိပါတယ္။  ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ တပ္မေတာ္ကို ပစ္ပယ္ထားဖို႔ မသင့္ဘူးလို႔က်ေနာ္ ဒီလို ထင္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ကို ပစ္ပယ္ထားလို႔ မရပါဘူး။ ျပည္သူနဲ႔ေပါင္းၿပီးေတာ့ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ တပ္မေတာ္ အခန္းက႑တစ္ရပ္အေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနရမွာပါ။

အဲဒီေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ပါေနတယ္ဆိုတဲ့ဟာက အမွန္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ တပ္မေတာ္က ပါဝင္ခြင့္ မရွိဘူးလို႔ ဒီလိုေျပာလို႔ ဒါေတာ့ မမွန္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ရင့္က်က္လာတဲ့အမွ် လႊတ္ေတာ္ထဲက တပ္မေတာ္ရဲ႕ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ ေလ်ာ့ပါးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားတို႔ ဘာတို႔ ေျပာင္းသြားတာလည္း ဒီအတုိင္းပါပဲ။ တပ္မေတာ္က ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ကင္းကြာလို႔ေတာ့ မရပါဘူး။ အစဥ္အလာ ရွိခဲ့ပါတယ္။  သမိုင္းေၾကာင္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ တုိင္းျပည္မွာ အခက္အခဲေတြ အၾကပ္အတည္းေတြ ေတြ႔တုိင္း၊ ေတြ႔တိုင္း တပ္မေတာ္ကေန ဝင္ေရာက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ ၂၅ % ဆိုတာက လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ရွိသင့္ရွိထိုက္တယ္၊ သို႔ေသာ္လည္းပဲ တျဖည္းျဖည္း ဒါေတြဟာ က်ေနာ္တို႔ ေလ်ာ့ပါးလာမယ္၊ နည္းပါးလာမယ္- ဒီလိုပဲ ျမင္မိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။         ။  ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့  ကိစၥေတြဟာ အင္မတန္ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြအေပၚကို တစ္ခါ တစ္ခါ --- တဲ့ အမည္းစက္ေတြ ရွိပါတယ္။ ႐ုပ္ဆိုးအက်ည္းတန္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြေပါ့ေနာ္။ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥလိုမ်ဳိး၊ ဘာသာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အဓိက႐ုဏ္းေတြေပါ့ေနာ္။ ဒီကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ကေတာ့ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္ရဲ႕ အျပဳသေဘာေဆာင္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြ ၾကားထဲမွာ လက္ညႇိဳးထုိးျပစရာ အျမင္မ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္ဆိုေတာ့- ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘာသာေရးအေၾကာင္းအရာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေမးျမန္းဖို႔ ဆိုၿပီးေတာ့ ဦးဝင္းေအာင္ရွိေနပါတယ္။ ဦးဝင္းေအာင္အေနနဲ႔ ထၿပီးေတာ့ ေမးႏိုင္ပါတယ္။ ဦးဝင္းေအာင္ကေတာ့ အေစာပိုင္းက က်ေနာ္တို႔ ဗီြအိုေအရဲ႕ ဌာန ဝန္ထမ္းေဟာင္းပါပဲ။

ဦးဝင္းေအာင္။    ။ က်ေနာ္ ဝင္းေအာင္ပါ။ က်ေနာ္တို႔ ညီအကိုေမာင္ႏွမ ၁၂ ေယာက္ရွိတယ္။ ျမန္မာျပည္က ထြက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ အႏွစ္ ၂၀ ၾကာတဲ့အခါမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကြယ္လြန္သြားတာ - အခု ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအရ က်ေနာ္ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္ေရာက္ၿပီးေတာ့ လည္ပတ္ခြင့္ရတဲ့အခါမွာ  အသက္မေသ ရွင္က်န္ေနတဲ့ ညီအကို ေမာင္ႏွမေတြကို မေသခင္မွာ ေတြ႔ရတဲ့အတြက္ သမၼတႀကီးကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း အရင္ ေျပာလိုပါတယ္။ က်ေနာ္ ဗီြအိုေအမွာ ၁၅ ႏွစ္မလုပ္ခင္ ျမန္မာ့အသံမွာ အႏွစ္ ၂၀ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္ဟာ အဂၤလိပ္ ကၽြန္ေခတ္မွာ ေမြးပါတယ္။ ဂ်ပန္ေခတ္ကိုလည္း ႀကံဳပါတယ္။ ေနာက္ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ေတာ့လည္းပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ကြန္ျမဴနစ္ အုပ္စိုးတာတို႔-ဘာတုိ႔ ျဖစ္လာေတာ့ ေနာက္ က်ေနာ္ ျမန္မာ့အသံမွာ အႏွစ္ ၂၀ လုပ္တဲ့အခါမွာ အိမ္ေစာင့္အစိုးရ- စသျဖင့္ ေခတ္အဆက္ ဆက္ ေနာက္ဆံုး ေခတ္အဆက္ဆက္ကို က်ေနာ္ ႀကံဳခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္သတင္းစာဆရာပါ။ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ ကေလာင္ကိုင္ခဲ့တဲ့သူပါ။ အဲဒီေတာ့ကာ ဒီလုိ ျမန္မာျပည္မွာေပါ့ေလ- ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္လာတဲ့ အတြက္ အင္မတန္ကို ဝမ္းသာစရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္သြားခ်င္တဲ့ အခါမ်ဳိးမွာ၊ အခုနက သမၼတႀကီး အမိန္႔ရွိသလို က်ေနာ္တုိ႔က အျမတ္ထုတ္ဖို႔၊ Invest လုပ္ဖို႔ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္ အခုနက ေျပာသလို က်ေနာ့္ ညီအကို ေမာင္ႏွမအရင္းေတြ အဲဒီမွာ ရွိေနပါမယ္။ အဲဒီေတာ့ကာ မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥေတြ၊ အင္မတန္ အက်ည္းတန္ အ႐ုပ္ဆိုးတဲ့ ကိစၥေတြ ျဖစ္ေနတာက ျမန္မာျပည္အတြင္းမွာ ဘယ္ေလာက္ထိ သိၾကတယ္၊ ျမင္ၾကတယ္ဆိုတာကို မသိရေပမဲ့လို႔ ျပည္ပမွာကေတာ့ သမၼတႀကီးလည္း သိတဲ့အတိုင္းပါပဲ။ ဒီကေန႔ ေခတ္ေပၚ တိုးတက္တဲ့ နည္းပညာေတြအရ သမၼတႀကီးအိမ္မွာ ေန႔လည္စာ ဘာတို႔စရာနဲ႔၊ ဘာဟင္းနဲ႔ စားလဲဆိုတာကိုေတာင္မွ သိလို႔ ျမင္လို႔ရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္သြားပါၿပီ။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။         ။ ဦးဝင္းေအာင္ခင္ဗ်ာ။ ဘာသာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဦးဝင္းေအာင္ ေမးစရာရွိတာကို ေမးေပးပါ။

ဦးဝင္းေအာင္။    ။ ဒီလို ဘာသာေရး အက်ည္းတန္၊ အ႐ုပ္ဆိုးတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ျပင္ပမွာ ျမင္ေနရတဲ့အတြက္က သမၼတႀကီး ဦးေဆာင္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို အင္မတန္ အက်ည္းတန္ အ႐ုပ္ဆိုးေစပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဒီ မုန္းတီးေရးကို ဖန္တီးေနတဲ့- ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း လုပ္ေနတာကို တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအရ ဘယ္လိုမွ ဘာေၾကာင့္ အေရးမယူလဲဆိုတာ - က်ေနာ္ဟာ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ မူဆလင္တစ္ေယာက္ပါ။ မြတ္ဆလင္တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔လည္း က်ေနာ္ ေတာ္ေတာ္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ မွာ ေမြးတဲ့ လူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔လည္း ဝမ္းနည္းပါတယ္။ ေနာက္ အႏွစ္ ၅၀ သတင္းသမားတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔လည္း က်ေနာ္ အံ့ၾသမိပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။         ။ ဟုတ္ကဲ့၊ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္၊ ဦးဝင္းေအာင္ ခင္ဗ်။ ေမးခ်င္တဲ့သေဘာေတာ့ က်ေနာ္နားလည္ပါတယ္။ က်ေနာ္နားလည္တာက လက္ရိွ မုန္းတီးေရးေတြ လံႈေဆာ္ေနတာေတြကို ဘာေၾကာင့္ အေရးမယူသလဲ၊ အေရးယူမႈ ရိွသလားဆိုတာကို သိခ်င္တယ္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္။      ။ က်ေနာ္ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရးအရ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြလုပ္တယ္။ တခါ စီးပြားေရးအရ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္တယ္။ အဲေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈေတြလည္း က်ေနာ္တို႔ အထိုက္အေလ်ာက္ ရပါတယ္။ အခက္အခဲေတြ စိန္ေခၚမႈေတြ ဒါေတြလည္း က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲေတာ့ ရခိုင္မွာျဖစ္တဲ ့ကိစၥေတြက ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ ထၿပီးေတာ့ ျဖစ္ၾကတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ လူအုပ္စုတစုနဲ႔ တစု မီးရိႈၾက အၾကမ္းဖက္ၾကနဲ႔မွ ႀကီးထြားလာတဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ဖဲြ႔ပါတယ္။ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္မွာ ဟိုဖက္က ေဒါက္တာ ပါပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဒါက္တာ နဲနဲေလး ေျဖေပးလိုက္ပါ။

ေဒါက္တာေက်ာ္ရင္လိႈင္။        ။ အခ်ိန္အရဆိုေတာ့ အမ်ားႀကီးေတာ့ က်ေနာ္ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ သို႔ေသာ္ ၿခံဳၿပီးေျပာမယ္ဆိုရင္ တဖက္နဲ႔တဖက္ ယံုၾကည္မႈေတြ ေလွ်ာ့ပါးေနတာေတြ၊ ေနာက္ၿပီး မုန္းတီးမႈေတြ ရိွေနတာက ျမန္မာျပည္မမွာေရာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာပါ အေတာ္ၾကာၾကာ ရိွေနၿပီးသားပါ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြလုုပ္လာတဲ့အခါ ပြင့္လာတဲ့အခါ မေက်နပ္မႈေတြကို ပိုၿပီး ျပလာတဲ့ အေျခအေနမွာရိွေတာ့ ျဖစ္သြားတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေပၚ မူတည္ၿပီးတဲ့အခါမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ Community Level မွာပဲ အဓိက ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ Report ကိုလည္း လူေပါင္း ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ကို အင္တာဗ်ဴးၿပီး ေရးခဲ့တာပါ။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း Online မွာ အဂၤလိပ္လိုေရာ ျမန္မာလိုေရာ ရပါမယ္။ အဓိက ေျပာခ်င္တာက မေက်နပ္မႈေတြ မုန္းတီးမႈေတြက အရမ္းမ်ားလာတဲ့အခါမွာ အခြင့္အေရးယူၿပီး ေျမာက္ထိုးပင့္ေကာ္မႈေတြကလည္း အမ်ားႀကီး  ပါလာတယ္။ အဲဒီ ပါလာတဲ့ အပိုင္းေတြက အေျခအေနေတြကို ပိုၿပီး ဆိုးသြားေစတာပါ။ ေနာက္ အစိုးရအေနနဲ႔ အေရးယူမႈမျပဳဘူးဆိုတာ အဲဒါေတာ့ မဟုတ္ပါဘူးဗ်။ မိတၱီလာမွာ ၿပီးၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာလည္း အေရးယူမႈေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ပါတယ္။ ရခိုင္မွာလည္း က်ေနာ္တို႔က အေရးယူမႈေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ပါတယ္။ ရခုိင္မွာလည္း အေရးယူမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္တို႔ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔က အားလံုးကို ၾကည့္ခြင့္ရတဲ့အတြက္ အေရးယူမႈေတြက အမ်ားႀကီးလုပ္ထားပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး တခု ေျပာခ်င္တာက ဒီအစိုးရအေနနဲ႔ ဘာမွ လုပ္မထားဘူးဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ Interfaith Dialogue ေတြကို တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ လုပ္ဖို႔ လုပ္ေနပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တည္ၿငိမ္ေရးနဲ႔ ဖံြၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေတြကေန ဒါေတြကို လုပ္ေနပါတယ္။ ရခိုင္ေကာ္မရွင္ကိစၥ ၿပီးသြားေတာ့ ဒီကိစၥမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့လူေတြနဲ႔ ဆက္ၿပီးလုပ္ေန က်ေနာ္တို႔ အႀကံျပဳေနတယ္ ၀င္ၿပီး ကူညီေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီ Interfaith Dialogue ေတြကို ရန္ကုန္မွာလည္း လုပ္ေနပါတယ္။ ရခိုင္မွာလည္း အဖဲြ႔ေတြက အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြ ဗုဒၵဘာသာ၀င္ေတြ အတူတဲြသြားၿပီးေတာ့ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔လုပ္ဖို႔ ၀ိုင္းၿပီးလုပ္ေနၾကပါၿပီ။ အားလံုးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္။      ။ ကိုသန္းလြင္ထြန္းေရ က်ေနာ္ကို ခြင့္ျပဳပါ။ က်ေနာ္ အစီအစဥ္ေလးတခုရိွေနလို႔ ။ က်န္တဲ့ေမးခြန္းေတြကို ေျဖမယ့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ရိွပါတယ္။ အားလံုးပဲ က်ေနာ့္ကို ခြင့္လႊတ္ပါ။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း။       ။ ဟုတ္ကဲ့ သမၼတႀကီး။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်။

(မူရင္း ဗီအိုေအ ျမန္မာဌာန http://burmese.voanews.com/content/thein-sein-voa-05-19-13/1664169.html မွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္)

Read More

ဦး၀ီရသူႏွင့္ေတြ႕ဆုံျခင္း

မြတ္စလင္ဆန္႕က်င္ေရး ေဟာေျပာမႈမ်ားျဖင့္ နာမည္ေက်ာ္ၾကားလာျပီး လတ္တေလာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔၏ သေကၤတအျဖစ္ ၉၆၉ ကုိ အမွတ္တံဆိပ္ကုိ သတ္မွတ္ေရး ဦးေဆာင္ေဟာေျပာေနသည့္ မႏၱေလး၊ မစုိးရိမ္ေက်ာင္းတုိက္မွ သက္ေတာ္ ၄၅ ႏွစ္ အရြယ္ရွိ ဦး၀ီရသူသည္ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး အဓိက႐ုဏ္းမ်ား ျဖစ္ပြားေစေသာ စာရြက္စာတမ္းမ်ား ျဖန္႕သည္ဟုဆိုကာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ အဖမ္းခံခဲ့ရျပီး ေထာင္ဒဏ္ ၂၅ ႏွစ္ အျပစ္ေပးခံခဲ့ရသည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလတြင္ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ျဖင့္ ျမစ္ၾကီးနား အက်ဥ္းေထာင္မွ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာျပီး မတ္လတြင္ အက်ဥ္းက်ႏိုင္ငံေရး ဘုန္းေတာ္ၾကီးမ်ား လြတ္ေျမာက္ေရး ဆႏၵျပပြဲ၊ ေအာက္တိုဘာလတြင္ အစၥလမ္မစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအသင္း ဆန္႕က်င္ေရးဆႏၵျပပြဲမ်ားကို ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။ လက္ရွိျဖစ္ပြားေနေသာ ဘာသာေရးပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဧရာ၀တီ အထူး အႀကီးတန္း သတင္းေထာက္ သာလြန္ေဇာင္းထက္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါသည္။

ေမး။   ။ မိတီၳလာပဋိပကၡမွာ ေသဆုံးမႈက ၄၂ ဦးထိရွိလာၿပီလို႔ အစုိးရက တရား၀င္သတင္းထုတ္ျပန္တယ္။ အရွင္ဘုရားကလည္း မိတီၳလာကုိ သြားေရာက္ၿပီး တားျမစ္ခဲ့တာေတြလုပ္ခဲ့ေတာ့ ဘာေၾကာင့္ ဒီေလာက္အထိ အေသအေပ်ာက္ေတြ မ်ားလာရတယ္လုိ႔ ထင္ပါသလဲ။

ေျဖ။   ။အေသအဆုံးမ်ားတာက ဒုတိယေန႔(မတ္ ၂၁) ပိတ္မိေနတဲ့ မြတ္စလင္ေတြ၊ အဲဒီအေၾကာင္းေျပာရရင္ေတာ့ ျဖစ္ၿပီးလို႔ မီးေတြဘာေတြရႈိ႕ၾကတဲ့အခါမွာ ေရွာင္တိမ္းေနတဲ့ မြတ္စလင္ေတြ၊ အဲဒီမြတ္စလင္ေတြက ေက်ာင္းသားေတြမ်ားတယ္။ အာရဗီစာသင္ေက်ာင္းက ေက်ာင္းသားေတြမ်ားတယ္။ အရပ္သားေတြလည္း ပါတယ္။ သူတို႔တေတြကို ရယက ဖြက္ေပးထားတယ္။ လုံၿခဳံေရးလည္း ခ်ေပးထားတယ္။ ေနာက္တေန႔ မနက္ ၄ နာရီ လုံၿခဳံေရးေတြ ရုပ္သြားတဲ့အခါက်ေတာ့ ပုန္းေအာင္းေနတဲ့ မြတ္စလင္ေတြ ေသြးၾကြသြားၿပီးေတာ့ ေၾကြးေၾကာ္သံေတြ ေၾကြးေအာ္တယ္။ က်န္တဲ့သူေတြက သံၿပဳိင္ေအာ္ၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့မွ ၿမိဳ႕လူထုက မြတ္စလင္ေတြ ဒီမွာရွိတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ သိသြားၾကတယ္။ သိသြားတဲ့အခ်ိန္မွာ လာ၀ုိင္းၾကတယ္။ ၀ုိင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတုိ႔က ေဘးပတ္လည္လည္မွာဆုိရင္ ဒီဘက္ေဘးမွာဆုိရင္ ဗလီရွိတယ္။ ညာဘက္မွာဆုိရင္ မီးေလာင္ျပင္ရွိတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္တည့္တည့္မွာဆုိရင္ ကုန္းျမင့္ႀကီးရွိတယ္။ သူတို႔က မေျပးသာေတာ့ဘူး။ အဲဒီမွာ ၀ုိင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ မြတ္စလင္ထဲက တေယာက္က ေလးခြနဲ႔ သံဃာတပါးကို ပစ္တယ္။ အဲဒီမွာ ဗမာလူအုပ္က ေသြးၾကြလာတယ္။ ဗမာလူအုပ္ နီးသထက္နီးလာတဲ့အခ်ိန္မွာ အက္ဆစ္ထုပ္ေတြ ဘာေတြပစ္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္အထိ တုိက္ခို္က္မရွိတာဘူး။ ဗမာလူအုပ္ကလည္း ရပ္ၾကည့္ေနတယ္။ သူတို႕ေတြကလည္း ထြက္မလာဘဲ ဟုိဟာနဲ႔ ဒီဟာနဲ႔ ပစ္တယ္ ဒါပါပဲ။ အဲဒီေန႔ မိတီၳလာကို ဦးဇင္းေရာက္ေနတာ။ ဦးဇင္းက ၂၀ ရက္ေန႔ ညကတည္းက ေရာက္ေနတာ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဦးဇင္းေရာ၊ ေရႊည၀ါေရာ၊ မင္းကုိႏုိင္တုိ႔ေတာင္ေရာက္ေနၿပီ။ အဲလိုျဖစ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အေယာက္ ၂၀ ေလာက္က ဗမာလူအုပ္ႀကီးကို အေသခံၿပီးထြက္တုိက္တယ္။ အဲဒီမွာ က်ဆုံးၾကတယ္။ တေနရာတည္းကို ၉ ေလာင္း၊ ၁၀ ေလာင္း၊ ၁၁ ေလာင္းေလာက္က်တယ္။ အဲဒီလို တုိက္ခုိက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လုံၿခဳံေရးေတြက က်န္တဲ့သူေတြကုိ ေဖာ္ထုတ္ကယ္တင္သြားတယ္။ အဲဒါ အက်အဆုံး အမ်ားဆုံးပဲ။ တေနရာတည္းမွာ။ က်န္တာေတြကေတာ့ အျပန္အလွန္မီးရိႈ႕က်တယ္။ ဟုိေနရာ တေယာက္က်၊ ဒီေနရာ တေယာက္က်။ အစုလုိက္အၿပဳံလုိက္ကေတာ့ အဲဒီေနရာမွာပဲက်တာ။

ေမး။   ။ ကုလသမဂၢ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ဗီေဂ်နမ္ဘီးယားနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းဌာနေတြက မိတီၳလာ အဓိကရုဏ္းက စနစ္တက် စီစဥ္ထားတဲ့ ရက္စက္တဲ့ လူသတ္အၾကမ္းဖက္မႈႀကီးလို႔ ေရးသားေနၾကပါတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ဆရာေတာ္ရဲ႕ အျမင္ေလးသိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ။    ။ ပထမေန႔နဲ႔ ဒုတိယေန႔မွာ ဘယ္သူမွ စနစ္တက်မရွိပါဘူးဗ်ာ။ တကယ္တန္းစနစ္တက်ရွိတာက ပထမေန႔မွာ ကုလားရပ္ကြက္ထဲမွာရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြကမွ စနစ္တက်ရွိတာ။ သူတို႔က တုတ္ေတြ၊ ဒုတ္ေတြ၊  ဓါးေတြလက္နက္ေတြ အကုန္ကုိင္ေဆာင္ၿပီးေတာ့ ဗမာမွန္သမွ်ကုိ အကုန္ခုတ္တာ။ သံဃာတပါးအသတ္ခံရတယ္ ၾကားတဲ့အခါမွာ ဗမာလူအုပ္ႀကီးက ကုလားရပ္ကြက္ထဲကို တုိး၀င္သြားတာ။ တကယ္တန္းက်ေတာ့ သူတုိ႔မွာ ဘာလက္နက္မွ မရွိဘူး။ ၁၀ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ပဲ   တုတ္ပါတယ္။ အဲဒီတုတ္ကလည္း အိမ္ဖ်က္ဆီးထားတဲ့ေနရာကေန ပါလာတဲ့တုတ္။ အဲဒါပဲ။ ကုိယ္က တုတ္ပဲ ပါတယ္။ ဘာလက္နက္မွ မပါဘူး။ ဟုိကလူေတြက ဓားေတြနဲ႔ ဆီးခုတ္တယ္ဆိုေတာ့ အတုန္းအရုန္း က်တယ္ဗ်။ ၂ ေယာက္ေသၿပီးေတာ့ ၁၆ ေယာက္ေလာက္ ဒဏ္ရာရတယ္။ ဓားခုတ္ဒဏ္ရာနဲ႔ တကယ့္ျပင္းထန္တဲ့ဒဏ္ရာေပါ့။ အဲဒီလိုစီစဥ္ထားတာက မြတ္စလင္ရပ္ကြက္ထဲကျဖစ္တယ္။ ဒုတိယေန႔ကလည္း ဘယ္သူမွ မစီစဥ္ဘူး။ အသံေၾကာင့္ ဖားေသျဖစ္သြားတာ။

ေမး။  ။ အခု ႏုိင္ငံတကာသတင္းဌာနေတြက ၉၆၉ နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္ေတြဆုိၿပီး ေရးလာၾကတာေတြ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒါ ဆရာေတာ္အေနနဲ႔ ၉၆၉ အဓိပၸာယ္ကို နည္းနည္းေလး သိေအာင္ရွင္းျပေပးပါလား။

ေျဖ။  ။ ရွင္းျပလို႕ရပါတယ္။ ပထမအစ ဂဏန္း ၉ က ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ကုိးပါးရည္ရြယ္တယ္။ ဒုတိယ ဂဏန္း ၆ က တရားဂုဏ္ေတာ္ ၆ ပါးကုိ ေျပာတာ။ တတိယ ဂဏန္း ၉ က သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္ ၉ ပါးကို ရည္ရြယ္တာ။ ဘုရားတရားသံဃာ ရတနာ ၃ ပါးရဲ႕  ဂုဏ္ေတာ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဟုိးအရင္တုန္းက ဗုဒၶံသရံဏံ၊ အရဟံတုိ႔ ဓမၼစၾကာတို႔ စသည္ျဖင့္ အဲဒါေတြက ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕သေကၤတျဖစ္သလုိ ၉၆၉ က ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ သေကၤတျဖစ္တယ္။ ၉၆၉ ကုိ မဆီမဆုိင္ဆြဲထည့္တာကေတာ့ တရားခံရွာမရလို႔ ေတြ႕ရာျမင္ရာလူကုိ ထုေထာင္းရုိက္ႏွက္ၿပီးေတာ့ တရားခံလုပ္သလိုမ်ဳိးေပါ့ေနာ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ၉၆၉ က မိတီၳလာမွာ တရြက္မွ မေရာက္ဘူးဗ်။ ဘယ္သူမွလည္း လာမျဖန္႔ဘူး။ ဦးဇင္းတရားေဟာတုန္းက အဲဒီမွာ စေတကာေတြ ၂၅ ေလာက္ ျဖန္႔ခဲ့တယ္။ အဲဒီစေတကာကလည္း Save Our Future အဲဒါေလးပါပဲ။ အဲဒါကို မဆီမဆုိင္ ၉၆၉ ကို တရားခံ လုပ္ေနတာႀကီးက  တျခားစီပါဗ်ာ။ တကယ္တန္းေတာ့ ဘုရားတရားသံဃာ ဂုဏ္ေတာ္ေတြပါ။ တကယ္အျပစ္ကင္းပါတယ္။

ေမး။   ။ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီးမွာ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ဗလီေတြ၊ ေနအိမ္ေတြနဲ႔ ေစ်းဆုိင္ေတြ အဖ်က္ဆီးခံရတယ္။ ႀကဳိ႕ပင္ေကာက္က အဖ်က္ဆီးခံရတဲ့ ေနအိမ္နဲ႔ ကားေတြေပၚမွာ ၉၆၉ ဆုိတဲ့ အမွတ္တံဆိပ္ကို မင္အစိမ္းနဲ႔  ေရးတာေတြရွိေနပါတယ္။ ဆရာေတာ္အေနနဲ႔ ဗလီေတြကုိ ဖ်က္ဆီးေနတာေတြ၊ ဖ်က္ဆီးထားတဲ့အေပၚမွာ ၉၆၉ ေရးထုိးသြားတာေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုမွတ္ခ်က္ျပဳခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ။   ။ဒကာႀကီး ပဲခူးတုိင္းျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဦးဇင္းက ၿမိဳ႕ခံေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီအေၾကာင္းအရာကို ဘာမွ မသိရဘူး။ ဦးဇင္းတို႔ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ေနရာေတြမွာေတာ့ ဦးဇင္းမူ၀ါဒ၊ လမ္းစဥ္အတုိင္း အလုပ္လုပ္ၾကတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဘာျပသနာမွမျဖစ္ဘူး။ ဦးဇင္း အခု အမႈေတြ အမ်ားႀကီးကိုင္တြယ္ထားတယ္ေပါ့။ မြတ္စလင္နဲ႔ ဗမာေတြနဲ႔ ျဖစ္တဲ့အမႈေတြ။ မုဒိမ္းမႈေတြ၊ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ၄ တန္းေက်ာင္းသူ၊   ၇ တန္းေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသူေတြကုိ ျပဳက်င့္တဲ့ အမႈေတြမ်ားတယ္။ ေနာက္ ကာယကံအေလ်ာက္ ထုိးႀကိတ္ေစာ္ကားတဲ့ အမႈေတြမ်ား၊ ဘာသာ သာသနာကုိေစာ္ကားတဲ့အမႈေတြ မ်ားတယ္။ ေနာက္ဆုံးဗ်ာ ရဟန္းသံဃာကို ပက္ပက္စက္စက္ မုိက္မုိက္ရုိင္းရုိင္း ဆဲတဲ့အမႈေတာင္ပါတယ္။ တရားမ၀င္ ဗလီေတြပါတယ္။ က်ဴးေက်ာ္ ဗလီေတြပါတယ္။ မြတ္စလင္သခ်ဳိင္းေတြပါတယ္။ ဒီအမႈေတြအားလုံးကုိ ဦးဇင္းဆီမွာ ၅၀ ေက်ာ္ လက္ခံထားၿပီးေတာ့ တယ္လီဖုန္းနဲ႔ ေျဖရွင္းၿပီးေတာ့ အႀကံဥာဏ္ေပးရတာေပါင္းရင္ ၁၀၀ ေက်ာ္ရွိေနၿပီ။ သိတာအကုန္လုံးကို ဦးဇင္းက ဥပေဒေဘာင္ထဲကေန ေျဖရွင္းဖို႔ဆုိၿပီးေတာ့ ဆုံးမ ၾသ၀ါဒေပးတဲ့အတြက္ ဦးဇင္းထက္ ႀကီးတဲ့ သံဃာေတြေရာ၊ လူေတြေရာ ဦးဇင္းစကား နားေထာင္ၾကတယ္။ ဥပေဒေဘာင္ထဲက ေျဖရွင္းတဲ့အတြက္ ဘာျပသနာမွ မရွိဘူး။ ဦးဇင္းတို႔နဲ႔ နီးစပ္တဲ့ အသိုင္းအ၀ုိင္းမွာ တကယ္ ၉၆၉ ဆုိတာ အၾကမ္းမဖက္ဘူး။

ေမး။  ။ေနျပည္ေတာ္ သာသနာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ၉၆၉ အမွတ္တံဆိပ္က ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ တရား၀င္သေကၤတအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားတာမရွိပါဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ အေၾကာင္းၾကားပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အျမင္ေလးသိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ။  ။ဟုတ္ပါတယ္။ ဦးဇင္းတို႔ သိသေလာက္ မွတ္သေလာက္ တတ္သေလာက္ပဲ လိုက္လံျဖန္႔ျဖဴးေနၾကတာေလ။ ဒါႀကီးကို တရား၀င္မွတ္ပုံတင္ၿပီးေတာ့ ျဖန္႔ျဖဴးေနတာမဟုတ္ဘူးေပါ့။ ဥပမာဆုိၾကပါစို႕၊ ဒီဟာကို ျပင္ဆင္တဲ့သူက ျပင္ဆင္တယ္။ လွဴဒါန္းတဲ့သူက လွဴဒါန္းတယ္။ လိုက္ျဖန္႔တဲ့သူက လိုက္ျဖန္႔တယ္။ အစုိးရဆီမွာ တရား၀င္မွတ္ပုံတင္ၿပီးေတာ့ ဒါေတြကုိ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားတာမဟုတ္ဘူး။

ေမး။  ။ဆရာေတာ္ရဲ႕ အမ်ဳိးသားေရး ေပါ့ေပါ့မေတြးနဲ႔ ဆိုတဲ့ တရားေဟာေျပာမႈမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ မင္းကုိႏုိင္က ဘာမွမလုပ္ႏုိင္ဘူး။ NLD က ခြပ္ေဒါင္းမဟုတ္ဘူး။ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ မြတ္ေဒါင္းလို႔ ဆုိထားပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္လုိ႕ ရွင္းျပေပးပါ ဘုရား။

ေျဖ။  ။ဦးဇင္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ တေလွ်ာက္လုံးေထာက္ခံခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ရခုိင္အေရးျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တကယ္တန္းက်ေတာ့ ဘာမွ အားမကုိးေလာက္ဘူး။  အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုႏႈတ္ဆိတ္သြားသလဲဆုိတာကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နားေရာက္ေနတဲ့သူေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ ယူဆတယ္။ ၿပီးေတာ့ ၿမိဳ႕ေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ NLD ရုံးေတြမွာ ရုံးထုိင္တာက မြတ္စလင္ေတြမ်ားတယ္။ သူတို႕တေတြေၾကာင့္ ဗမာေတြက NLD ရုံးကုိသြားၿပီးေတာ့ လွည့္ျပန္လာရတယ္။ အခ်ဳိ႕ၿမိဳ႕ေတြမွာဆုိလိုရွိရင္ မြတ္စလင္အိမ္ကုိငွားၿပီး ရုံးဖြင့္ရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မြတ္စလင္မ်က္ႏွာကုိၾကည့္ၿပီး အာဇာနည္ေန႔လိုမ်ဳိးေတာင္မွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အထိမ္းအမွတ္ ေန႔မ်ဳိးမွာ ဆြမ္းကပ္ဖို႔ အိမ္ရွင္က တားျမစ္လုိ႔ ဆြမ္းမကပ္ရဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လုိ႔ ခြပ္ေဒါင္းက ခြပ္ေဒါင္းအသြင္မေဆာင္ဘဲ မြတ္ေဒါင္းအသြင္ေဆာင္လာၿပီလုိ႔ ဦးဇင္းေဟာတာေလ။

မင္းကုိႏုိင္တုိ႔ ၈၈ အဖြဲ႕  ကို ဦးဇင္းက ဒုတိယအင္အားအႀကီးဆုံးအဖြဲ႕ဆုိၿပီးေတာ့ တအားအားကုိးတယ္။ အနာဂတ္အတြက္ အမ်ားႀကီးေမွ်ာ္လင့္ထားတာ။ ဒါေပမယ့္သူတို႔လည္း ရခုိင္အေရး အခင္းမွာ ျပည္သူလူထု ေျပာပေလာက္ေအာင္ အားကုိးစရာမရွိဘူး။ အဖြဲ႕အစည္းတရပ္အေနနဲ႔  ျပည္သူ႕ဘက္ ရပ္တည္တာမ်ဳိးမရွိဘူးေပါ့ဗ်ာ။ လူပုဂၢဳိလ္အေနနဲ႔ တဦးတေယာက္ ထေျပာတယ္။ ရခုိင္ဒုကၡသည္ေတြကူညီၿပီး အျပန္မွာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲလုပ္တယ္။ ဒါပဲ။ ေၾကညာခ်က္တရပ္ထုတ္ၿပီးေတာ့ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ရုိဟင္ဂ်ာက တုိင္းရင္းသားမဟုတ္ပါဘူးတို႔၊ အခုလို ဘဂၤလီေတြက ရခုိင္ေတြ အတုံးအရုံးသတ္ျဖတ္ေနတာကို လုံး၀ ရႈတ္ခ်ပါတယ္ဆိုတဲ့ ပုံစံမ်ဳိးေတြ မေတြ႕ရဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ဓမၼနဲ႔ အဓမၼမွာ အၿမဲတမ္း ဓမၼဘက္က ရပ္တည္ေနပါတယ္ဆိုတဲ့ မင္းကုိႏုိင္က ပထမ ရခုိင္အေရးအခင္းမွာ တကယ္တန္းက်ေတာ့ ဓမၼဘက္မွာ ရပ္တည္တာ မေတြ႕ရေတာ့ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ အဲဒါကုိ ထည့္ေဟာတာ။

ေမး။  ။ဆရာေတာ္ရဲ႕ ေဟာေျပာခ်က္ေတြမွာ အစၥလမ္ဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ ၇၈၆ အမွတ္တံဆိပ္ေရးထားတဲ့ ဆုိင္ေတြမွာ အားမေပးရဘူးလုိ႔ ပါေနေတာ့ ဘာသာေရးနဲ႔ လူမ်ဳိးေရး ခြဲျခားမႈေတြျဖစ္ၿပီး လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ၾကားမွာ မယုံၾကည္မႈေတြ၊ မုန္းတီးမႈေတြ မျဖစ္ေစႏုိင္ဘူးလားဘုရား။

ေျဖ။  ။ေအာ္ ဒကာႀကီးရဲ႕။ အဲဒါက ဗမာနည္းမဟုတ္ဘူး။ အဲဒါ မြတ္စလင္နည္းေလ။ မြတ္စလင္ေတြ အဲဒီအတုိင္း က်င့္သုံးတာ။ ဒကာႀကီး ၿမိဳ႕ထဲလွည့္ၾကည့္ေလ မြတ္စလင္ေတြက ဗမာဆုိင္ အားေပးတာ ဘယ္ႏွေယာက္ရွိသတုန္း။ သူတို႕က သူတို႕ဆုိင္ေတြကုိ အားေပးရင္ ဦးဇင္းတို႔ကလည္း ဦးဇင္းတို႔ ဆုိင္ကုိ အားေပးရမွာေပါ့။ ဆုိေတာ့ ဦးဇင္းဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ ဆုိင္ေတြသာ ဦးဇင္းတို႔အားေပးရင္ ဒီလုိေစာ္ကားခံရတာ ေတြ မရွိႏုိင္ဘူးေလ။ ကုိယ့္အခ်င္းခ်င္း ျပသနာျဖစ္တယ္ ဒီေလာက္ေတာ့ မပုိဘူးေပါ့ဗ်ာ။ အမ်ဳိးသားေရး ျပသနာအဆင့္မေရာက္ႏုိင္ဘူး။ ကုိယ့္အခ်င္းခ်င္းဆိုင္ မ၀ယ္ဘဲ ေရႊဆုိင္ မြတ္စလင္ဆုိင္ကို  သြားေတာ့ အေစာ္ကားခံရတာေပါ့။ အခုလုိ ေစာ္ကားခံရေတာ့ အမ်ဳိးသားေရးျပသနာအဆင့္ေရာက္သြားတာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ေစ်း၀ယ္တာနဲ႔ပတ္သက္လုိ႕ ေသြးခြဲရာမေရာက္ပါဘူး။ ကုိယ့္လူကာကြယ္ရာေတာင္ ေရာက္တယ္။ ကုိယ့္လူမ်ဳိးကုိ ကုိယ္ျပန္ကာကြယ္ရာေရာက္တယ္။

ေမး။  ။အခု ပဋိပကၡေတြ ပ်ံ႕ႏွံ႕မႈႀကီးလာေတာ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြၾကားမွာ စုိးရိမ္မႈေတြ၊ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြျဖစ္ လာေနၿပီ။ ဒါေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္သင့္တယ္လုိ႔ ဆရာေတာ္အႀကံျပဳခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ။  ။က်ဳပ္ အၿမဲတမ္းအႀကံျပဳေနတယ္။ ေထာင္ကထြက္ကတည္းက မြတ္စလင္အသုိင္းအ၀ုိင္းကို အႀကံျပဳေနတယ္။ အခုလည္း အႀကံျပဳေနတယ္။ မေန႔ညကလည္း အႀကံျပဳေနတယ္။ ဦးဇင္းတို႔ေတြက ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ေျဖရွင္းမွျဖစ္ေတာ့မယ္။ မြတ္စလင္ေတြကလည္း ၿမိဳ႕ရြာေတြမွာ ရပ္မိ၊ ရပ္ဖအသင္းဖြဲ႕ပါ။ ဗမာေတြကလည္း ကုိယ့္ၿမိဳ႕ကုိယ့္ရြာမွာ ရပ္မိရပ္ဖ အသင္းဖြဲ႕ပါ။ အဲဒီအဖြဲ႕ ၂ ဖြဲ႕က ျပသနာျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ ကိုယ့္လူကုိယ္ ထိေရာက္စြာအေရးယူရမယ္။ အဲဒီလို ကုိယ့္လူကုိယ္ ထိေရာက္စြာ အေရးယူတဲ့အခ်ိန္မွာ တဖက္လူက အင္အားသုံး ၿဖဳိခြင္းသလိုမ်ဳိး လုပ္ခဲ့လို႔ရွိရင္ ကုိယ့္လူကပဲ ၿဖဳိးခြင္းလို႔မရေအာင္ ေရွ႕မွာ မားမားရပ္တည္ၿပီးေျဖရွင္းပါ။ အဲဒီပုံစံလိုမ်ဳိးနဲ႔သြားမယ္ဆုိရင္ တကမၻာလုံး ၿငိမ္းခ်မ္းမွာပါ။

ေမး။   ။ သမၼတအေနနဲ႔ မေန႔က မိတီၳလာပဋိပကၡနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေျပာတဲ့ မိန္႔ခြန္းမွာ မြန္ျမတ္တဲ့ ကုိးကြယ္ယုံ ၾကည္မႈကုိ ခုတုံးလုပ္ၿပီး အလြဲသုံးတဲ့ အယူသီး အစြန္းေရာက္လုပ္ရပ္ေတြ၊ မတူညီတဲ့ ဘာသာတရားေတြၾကားမွာ အမုန္းတရားတုိးပြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္မႈေတြကုိ တည္ဆဲဥပေဒနဲ႔ ထိထိေရာက္ ေရာက္ အေရးယူမယ္လုိ႔ ေျပာထားတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ဆရာေတာ္အျမင္ေလးသိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ။   ။အဲဒါအေရးယူရမယ္။ ေပၚေပၚတင္တင္လုပ္တဲ့သူကို အေရးယူတာထက္၊ ေနာက္ကြယ္ကေန ေသြးထုိးၿပီးေတာ့ သပ္လွ်ဳိေနတဲ့သူေတြကုိ အေရးယူတာက ပုိၿပီးထိေရာက္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္- ေမာ္လ၀ီ ဆရာေတြေပါ့။  သူတို႔ေတြက ကေလးေလးေတြကို စာသင္ေပးတယ္။ သူတို႔ေတြက ေသြးခြဲစကားေတြကုိ ေျပာၿပီးေတာ့ ေသြးခဲတာမ်ားတယ္။ ကေလးေလးေတြက ရဟန္းသံဃာေတြကုိ ၾကည့္တဲ့ အၾကည့္က တကယ့္ရန္သူလိုပဲ။ ဗမာေတြကုိ ၾကည့္တဲ့ အၾကည့္က တကယ့္ရန္သူႀကီးေတြလို။ အဲဒီလုိျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေသြးခြဲတဲ့သူေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ကေလးေတြကုိ မႈိင္းတုိက္ၿပီးေတာ့ ေသြးခြဲေနတဲ့ေနတဲ့သူေတြကုိ အေရးယူႏုိင္ေအာင္ႀကဳိးစားရမယ္။     ။ 

http://burma.irrawaddy.org/archives/36663

Read More

“အနာဂတ္ေတြကုိ မဖ်က္ဆီးၾကပါနဲ႔”

ကေလးစစ္သားအျဖစ္ အဓမၼ စုေဆာင္းခံခဲ့ရၿပီး တပ္မေတာ္တြင္း ၄ ႏွစ္၀န္းက်င္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ၿပီး ေနာက္ ထြက္ေျပးလြတ္ ေျမာက္ကာ ထိုင္းႏိုင္ငံ မယ္ေဟာင္ေဆာင္ ခ႐ုိင္ရွိ ကရင္နီ ဒုကၡသည္ စခန္း၌ ေက်ာင္း ဆရာ လုပ္ကုိင္ေနသည့္ အသက္ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ ကုိရဲလင္း ေခၚ ကုိမင္းမင္းထြန္း ကို ဧရာ၀တီ သတင္းေထာက္ ခင္ဦးသာက ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ကိုမင္းမင္းထြန္း ဇာတိက ပဲခူးတိုင္း ႀကိဳ႕ပင္ေကာက္ၿမိဳ႕ ျဖစ္ၿပီး ဗမာလူမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။     ။ ကေလးစစ္သား ဘယ္အရြယ္မွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္၊ ဘယ္လိုျဖစ္ခဲ့ရတယ္ဆိုတာ ေျပာျပေပးပါ။

ေျဖ။     ။ ကေလးစစ္သားျဖစ္တုန္းက ၁၃ ႏွစ္ပဲရွိေသးတယ္၊ စစ္သားျဖစ္ရတဲ့ တစ္ အခ်က္က က်ေနာ္က ဗီဒီယို ၾကည့္တာ တအား ၀ါသနာပါတယ္၊ မိသားစု စီးပြားေရးလည္း အဆင္မေျပေတာ့ စိတ္ေလၿပီး ဗီဒီယို သြား ၾကည့္ရင္း စစ္သားစုေဆာင္းတဲ့ ရဲေဘာ္ ၃ ေယာက္နဲ႔ ဆုံၿပီး အဖမ္းခံရတယ္၊ ညက တအားေမွာင္ေန ေတာ့ မသင္ကာတဲ့ အမႈနဲ႔ဖမ္းတာေပါ့။ ၿပီးရင္ ၿခိမ္းေျခာက္တာေပါ့၊ ေမွာင္ရိပ္ခိုမႈနဲ႔ ေထာင္ခ်မယ္၊ ေထာင္ခ် မခံခ်င္ရင္ စစ္တပ္ထဲ ၀င္ရင္ ေထာင္မက်ဘူးလို႔ ေျပာၾကတယ္။

က်ေနာ္ကလည္း ငယ္ေသးေတာ့ ေၾကာက္တာေပါ့၊ မိဘေတြကလည္း ဆုံးမဖူးတာရွိတယ္ ေထာင္က် တာ မေကာင္းဘူးေပါ့၊ ရာဇ၀င္ပါသြားမယ္ေပါ့၊ အဲဒီေတာ့ ေထာင္က် မခံဘဲ စစ္သားပဲလုပ္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္လိုက္တယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္တုန္းက က်ေနာ္က ေက်ာင္းထြက္ၿပီး အေမ့ကုိကူေပးေနတာပါ။

ေမး။     ။ ငယ္ငယ္ေလးနဲ႔ေက်ာင္းထြက္ အလုပ္လုပ္ၿပီး အေမနဲ႔မိသားစုကုိ ကူညီခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ အေမကုိ ကူညီခဲ့တာေတြ ေျပာျပ ေပး ပါ။

ေျဖ။     ။ က်ေနာ္တို႔မွာက မိသားစု ငါးေယာက္ရွိတယ္၊ က်ေနာ္က အငယ္ဆုံးေပါ့၊ က်ေနာ္တို႔မွာက အိမ္ပိုင္ မရွိေတာ့ အိမ္ငွားေနရ တယ္၊ တရက္လုပ္မွ တရက္စားေပါ့၊ အိမ္လခလည္းေပးရေတာ့ ေငြကအပိုမရွိဘူးေပါ့၊ အဲဒီေတာ့ အကုန္ အလုပ္လုပ္ရတယ္၊ အေဖ က ဆိုက္ကားနင္းတယ္၊ တခါတေလ စီးပြားေရး အဆင္မေျပရင္ ကန္စြန္းဥလည္း ျပဳတ္စားရတဲ့အခါ ရွိတယ္၊ ဆန္ျပဳတ္လည္း ေသာက္ရတဲ့အခါ ရွိတယ္ေပါ့။

အဆိုးဆုံးကေတာ့ က်ေနာ္ ၉ ႏွစ္သားအရြယ္ ေလးတန္းတက္မယ့္ အခ်ိန္မွာ အေဖက ဆုံးသြားတယ္၊ ဒီဟာက က်ေနာ့္အတြက္ ဆုံး႐ွႈံးမႈႀကီး တခုလည္းျဖစ္တယ္၊ အမွတ္တရ သတိထားစရာတခုလည္း ရသြားတယ္။

ေမး။     ။ အမွတ္တရ သတိထားစရာ တခု ရသြားတာက ဘယ္လိုကိစၥမ်ဳိးပါလဲ။

ေျဖ။     ။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုေတာ့ အေဖေသတာက ႐ိုး႐ုိးေသတာ မဟုတ္ဘူးေလ၊ သူ႔ရဲ႕အရင္း ႏွီးဆုံးသူ ငယ္ခ်င္းေတြက သတ္ပစ္လိုက္တဲ့အတြက္ပါ၊ အဲဒါေၾကာင့္ ေလာကႀကီးမွာ ဘယ္သူ႔ကုိမွ မယုံရပါလားဆိုတဲ့ အသိတခုကုိ သတိထားစရာ အျဖစ္ က်ေနာ္ရလိုက္တယ္။သူနဲ႔အၿမဲတမ္းေပါင္းသင္းေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္း ၃ ေယာက္က ျပန္သတ္လိုက္တယ္ဆိုေတာ့ ေလာကမွာ သူမ်ားယုံဖို႔ေနေနသာသာ ကုိယ့္ဒူးေတာင္ ကုိယ္မယုံ ရ ဘူးဆိုတာကုိလည္း သင္ခန္းစာရလိုက္တယ္။

ေနာက္အေဖေသတဲ့ အခ်ိန္မွာ က်ေနာ့္အေမမွာ ကုိယ္၀န္ေန႔ေစ့ လေစ့နဲ႔ေပါ့၊ က်ေနာ့္ေအာက္က က်ေနာ့္ ညီေလးေမြးဖို႔ တပတ္ပဲ လိုတဲ့ အခ်ိန္ပါ။ တပတ္ေနၿပီး ညီေလးကုိေမြးတယ္။ အေမက ဘာမွ မလုပ္တတ္ေတာ့ ေမြးၿပီး တလၾကာတာနဲ႔ေစ်းေရာင္းတယ္။ ညေန ၄ နာရီဆို က်ေနာ္က အေမ့ဆီသြားၿပီး ေစ်းေတာင္း ကူ သယ္ ေပးတယ္။ ေစ်းသိမ္းေပးတယ္။

ေမး။       ။ ကေလးစစ္သား အျဖစ္ အဖမ္းခံရတဲ့ညမွာ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္စစ္တပ္ကုိ အပို႔ခံလိုက္ရတာလဲ။

ေျဖ။     ။ က်ေနာ့္ကုိဖမ္းတဲ့ည ၁၂ နာရီေလာက္မွာ ညတြင္းခ်င္းပဲ မီးရထားနဲ႔ရန္ကုန္ကုိ ေခၚသြားတယ္၊ ရန္ကုန္ ေရာက္ေတာ့ ဒညင္းကုန္း စစ္သားစုေဆာင္းေရးတပ္ကုိ ပို႔တယ္၊ အဲဒီမွာ တခ်ဳိ႕ဆို အၾကာႀကီးေနၾကရတယ္၊ က်ေနာ္ကေတာ့ တပတ္ပဲေနခဲ့ရတယ္၊ ကံေကာင္းတာက က်ေနာ္က စစ္သားအျဖစ္ တာ၀န္ေပးဖို႔ ေဆးစစ္ ေတာ့ ေဆးမေအာင္ဘူး၊ အဲဒါနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ကုိ တာ၀န္ယူေပးတဲ့ ဆရာႀကီးက သူ႔အသိေဆးခန္းက သူေတြ ပိုက္ဆံေပးၿပီး က်ေနာ့္ကုိ ေဆးေအာင္လက္မွတ္လုပ္ေပးလိုက္ၿပီး စစ္သားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလိုက္တယ္။ က်ေနာ္လိုမ်ဳိး ကေလးစစ္သားေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတာေတြ႔ခဲ့ရတယ္ စစ္တပ္ေတြထဲမွာ။

ေမး။     ။ စစ္သားျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဘယ္တပ္ေတြမွာ တ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရလဲ၊ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္မွာ ႀကဳံေတြ႔ ခဲ့ရတာ၊ လုပ္ခဲ့ရ တာေတြ၊ ဘယ္လိုေနထိုင္ စားေသာက္ခဲ့ရတယ္ဆိုတာေတြ နည္းနည္းရွင္းျပေပးပါ။

ေျဖ။     ။ စစ္သားျဖစ္ၿပီး တပတ္ၾကာတာနဲ႔ က်ေနာ့္ကုိ ရွမ္းျပည္နယ္ဘက္ပို႔ လိုက္တယ္။ စစ္သား သင္တန္း တက္ ဖို႔ေပါ့။ အစား အေသာက္ေတြကေတာ့ တအားဆိုးတယ္၊ ကိုယ္က စစ္သားျဖစ္ေနၿပီ ဆိုေတာ့ မထူး ေတာ့ဘူး ဆိုၿပီး ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ႀကိဳးစားရတာေပါ့။ ေနာက္ က်ေနာ့္ကုိယ္ က်ေနာ္လည္း တိုင္းျပည္ ကာကြယ္ဖို႔ စစ္သား လုပ္တာပဲလို႔ ခံယူလိုက္တယ္။

တိုင္းရင္းသား ျပည္နယ္ေတြမွာ စိတ္မေကာင္းစရာ ႀကဳံေတြ႔ခဲ့ရတာကေတာ့ စစ္သားေတြ လာတာ ျမင္တာနဲ႔ ထြက္ေျပးၾကတယ္၊ တအားေၾကာက္ၾကတယ္။ ေမာ္ခ်ီး၊ ရွားေတာ ဘက္ေတြ နယ္စပ္ဘက္ေတြမွာ စစ္သား ဆိုရင္ အရမ္းေၾကာက္ၾကတယ္။ ကရင္နီနဲ႔ ရွမ္းျပည္ နယ္စပ္ေဒသေတြေပါ့။

က်ေနာ္တပ္ထဲေရာက္တုန္းက ေသနတ္ေတာင္ ေကာင္းေကာင္းမႏိုင္ေသးဘူး၊ ေနာက္ က်ေနာ္ေရာက္တဲ့ တပ္ရင္းကလည္း တည္ေထာင္ခါစ၊ ၁၃၅ တပ္ရင္းေပါ့။ တပ္ရင္းေဆာက္ဖို႔ ၿခဳံေတြရွင္းရ၊ အေဆာင္ေတြ ေဆာက္ရေတာ့ အေတြ႔အႀကဳံကလည္း မရွိေတာ့ ငွက္ဖ်ားမိသြားၿပီး ေဆး႐ုံတင္လိုက္ရေသးတယ္။

ေမး။     ။ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအတြက္ တပ္ထဲမွာ ဘယ္လိုတာ၀န္ယူေပးလဲ။ကေလးစစ္သား တျဖစ္လဲ ေက်ာင္းဆရာေလး ကုိရဲလင္း ေ

ေျဖ။     ။ ငွက္ဖ်ား တႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္အထိ မိတယ္၊ က်န္းမာေရးမေကာင္းေပမယ့္ မနားရဘူး၊ ညေန ကင္း ေစာင့္ရတယ္၊ မလုပ္ႏိုင္ရင္ ႏွိပ္စက္ခံရတယ္။ ေနမေကာင္းတဲ့ အခ်ိန္မွာ ကုိယ့္ကုိျပဳစုမယ့္သူ မရွိတဲ့အျပင္ ေကာင္းေကာင္းလည္း မေနရဘူး၊ အထက္ အမိန္႔အရဆိုၿပီး က်ေနာ္နဲ႔က်ေနာ့္သူငယ္ခ်င္း တေယာက္ကုိ ပစၥည္း ေတြ သြားသယ္ဖို႔ အမိန္႔ေပးတယ္၊ အမိန္႔အရဆိုေတာ့ မလုပ္လို႔လည္း မရေတာ့က်ေနာ္တို႔ အေတာ့္ကုိ စိတ္ဓာတ္က်သြားတယ္။

စိတ္ဓာတ္က်ၿပီး က်ေနာ္တို႔ ႏွစ္ေယာက္ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ပစ္သတ္ဖို႔အထိ ႀကံစည္ခဲ့ေသးတယ္၊ ဒါေပမယ့္ မလုပ္ျဖစ္ခဲ့ဘူး။ က်ေနာ္စဥ္းစားတာေပါ့၊ က်ေနာ့္အေမကုိ ေနာက္ဆုံးေတြ႔ခ်င္ေသးတယ္၊ အေမကုိ ျပဳစုလုပ္ ေကြ်းခ်င္ေသးတယ္၊ ေသလို႔မျဖစ္ေသးဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ့္စိတ္က စစ္သားျဖစ္ခ်င္တဲ့ စိတ္က လုံး၀ မရွိ ေတာ့ မေနခ်င္ဘူး၊ အဲဒါေၾကာင့္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွာ တေခါက္ထြက္ေျပးခဲ့ေသးတယ္။ တပ္က ျပန္မိသြား တာေပါ့။

ေမး။     ။ ကုိယ့္ကုိယ္ကိုယ္ ပစ္သတ္ဖို႔ ႀကံစည္ ၾကတယ္ဆိုေတာ့ တပ္ထဲမွာ အဲဒီလိုမ်ဳိး သတ္ေသသြားတဲ့လူ ရွိလား။

ေျဖ။     ။ က်ေနာ္တို႔အရြယ္ေတြ၊ ၁၃၊ ၁၄၊ ၁၅ နွစ္ ကေလးစစ္သား ၃ ေယာက္ေလာက္ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ သတ္ေသ သြားတာရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ပါးစပ္ထဲကုိ ေသနတ္ပစ္ေဖာက္ၿပီး ေသေၾကာင္း ႀကံသြားၾကတယ္။ တေယာက္ ဆိုရင္ ဆရာႀကီးနဲ႔ စကားမ်ားတယ္၊ စကားမ်ားတာကုိ ဘယ္ဘက္ကပဲ ၾကည့္ၾကည့္ ဆရာႀကီးဘက္ကပဲ မွန္တယ္ေပါ့၊ ေနာက္ဆုံး စိတ္ညစ္ေတာ့ ေသနတ္ကုိပါးစပ္နဲ႔ငုံ ပစ္သတ္ၿပီး ေသေၾကာင္းႀကံသြား တယ္။ ေနာက္တေယာက္ကေတာ့ ဗိုက္မွာေသနတ္ခ်ိန္ၿပီး ပစ္ေသတယ္။ အသက္ ၁၈ နွစ္ ေအာက္ေတြပါ။

ေမး။     ။ ဘယ္အခ်ိန္မွာ စစ္တပ္က ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ၿပီးေတာ့၊ ဒီကရင္နီ ဒုကၡသည္ စခန္းေရာက္လာတာလဲ။

ေျဖ။     ။ စစ္တပ္က ပထမ တေခါက္ထြက္ေျပးတယ္၊ ျပန္မိသြားတယ္၊ ေနာက္တေခါက္ထပ္ေျပးတယ္၊ ေမာ္ခ်ီး မွာေပါ့၊ ျပန္မိသြားတယ္၊ မိေတာ့ လက္ႏွစ္ဘက္ ႀကိဳးတုပ္ထားၿပီးေတာ့ ရင္ဘတ္ေတြကုိ ထိုးတယ္၊ ကန္ တယ္၊ ေက်ာက္တယ္၊ ၿပီးရင္ အခ်ဳပ္ခန္းထဲမွာထည့္ထားၿပီး အ၀တ္အစားလုံး၀ ေပးမ၀တ္ဘူး။ တမံတလင္း ဆိုေတာ့ တအားေအးတယ္ေလ၊ အတြင္းခံေဘာင္းဘီနဲ႔ပဲ ညအိပ္ ခိုင္း တာေပါ့။

တည အိပ္ၿပီးေတာ့ ေစာင့္တဲ့ဆရာေတြက သေဘာနည္းနည္းေကာင္းေတာ့ မၾကည့္ရက္ဘူးထင္တယ္၊ အ၀တ္အစားျပန္၀တ္ ခိုင္း တယ္။လက္ကုိေတာ့ ႀကိဳးတုပ္ၿပီး အိပ္ရတာေပါ့။ျပန္မိလို႔ စစ္သားျပန္မလုပ္ခ်င္ရင္ ေထာင္တႏွစ္ခ်တယ္၊ ဒါေပမယ့္ စစ္ေျပးမႈ မဟုတ္ဘဲ အျမင္ကတ္ပုဒ္မနဲ႔ မုဒိန္းမႈတို႔ လိုမ်ဳိးနဲ႔ခ်ေလ့ ရွိေတာ့ ေၾကာက္တာေပါ့။

ေနာက္ဆုံးလြတ္ေျမာက္တာက ၂၀၀၆ ခုနွစ္၊ တလပိုင္းမွာပါ။ ခ်ားေတာၿမိဳ႕နယ္၊ တပ္ရင္း ၁၃၅ ကေန ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္လာတာေပါ့။ ထြက္ေျပးဖို႔ စီစဥ္ထားတာက ၆ ေယာက္ရွိတယ္၊ ၁၅ ၊ ၁၆ ကေလး စစ္သားေတြေပါ့၊ ဒါေပမယ့္ သတ္မွတ္တဲ့ ရက္ေျပာင္းလိုက္ေတာ့ ေျပးခါနီးမွာ ၃ ေယာက္က စိတ္ေျပာင္း သြားၿပီး ထြက္မေျပး ေတာ့ဘူးလို႔ေျပာတယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ကုိလည္း က်ေနာ္မယုံေတာ့ဘူး ဆိုေတာ့ ရက္ေျပာင္းၿပီး ထြက္ ေျပး ဖို႔ စဥ္းစားၾကရတယ္။

ထြက္ေျပးမယ့္ရက္ မနက္ ၂ နာရီမွာ ၁၃၅ တပ္ရင္းရဲ႕ေရွ႕တန္း တပ္စခန္းက ထြက္ေျပးၾကတာေပါ့။ မနက္ ၉ နာရီ၊ ၁၀ နာရီေလာက္ မွာေတာ့ ကရင္နီ အမ်ဳိးသား တိုးတက္ေရးပါတီ(KNPP)တပ္ေတြရွိတဲ့ နယ္စပ္က ေတာင္ေက်ာေတြဆီ ေရာက္သြားတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ စစ္တပ္ကသိသြားေတာ့ ဗမာစစ္တပ္ကလည္း လိုက္ ရွာတယ္၊ ထိုင္းစစ္တပ္ကလည္း လိုက္ရွာတယ္။ ညေန ေလာက္မွ ကရင္နီတပ္ဖြဲ႔၀င္ တခ်ဳိ႕နဲ႔ အဆက္အသြယ္ ရၿပီး သူတို႔ စခန္း ေခၚသြားတယ္။

ေမး။     ။ လက္နက္ေတြပါၾကလား။ KNPP က ဘာေတြေျပာလဲ။

ေျဖ။     ။ လက္နက္ေတြ ပါလာၾကတယ္၊ လက္ပစ္ဗုံးေတြလည္း ပါလာတယ္။ ၃ ေယာက္စလုံးမွာပါ။ အဲဒီ အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္ ၁၇ နွစ္ရွိၿပီေပါ့။ KNPP က ေမးတယ္၊ ေမးတို႔ ဘာလုပ္ၾကမလဲ၊ ရဲေဘာ္လုပ္မလား၊ ေက်ာင္းတက္ မလားေပါ့။ က်ေနာ္လည္း မခံခ်င္စိတ္က ရွိေတာ့ ရဲေဘာ္လုပ္မယ္လို႔ ေျပာလိုက္တယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္မွာပဲ ကိုထြန္းထြန္းဆိုတဲ့ ကရင္နီ အကုိတေယာက္က က်ေနာ့္ကုိ သူ႔ညီတေယာက္လို သေဘာထားၿပီးေတာ့ ေျပာတယ္၊ ငါ့ညီ ရဲေဘာ္ ျပန္မလုပ္နဲ႔ အသက္က ငယ္ငယ္ေလးရွိေသးေတာ့ ေက်ာင္းပဲတက္ပါ ဆိုၿပီး တိုက္တြန္း ေတာ့ က်ေနာ္ ေက်ာင္းတက္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္လိုက္တယ္။ သူ႔အိမ္မွာပဲ ေခၚထားလိုက္တာေပါ့။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္က အသက္ ၁၇ ႏွစ္ရွိၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ ကရင္နီ ဒုကၡသည္မွာ ဖြဲ႔ထားတဲ့ေက်ာင္းမွာပဲ က်ေနာ္ ၆ တန္းက ျပန္တက္တယ္။ ဆယ္တန္းၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ KNPP ကဖြင့္ထားတဲ့ Social ေက်ာင္းမွာ ၂ နွစ္ထပ္ တက္ရတာေပါ့။ အဲဒီေက်ာင္းၿပီးေတာ့ ဒီေက်ာင္းမွာပဲ အလယ္တန္းေက်ာင္းသားေတြကုိ စာျပန္သင္ ေပးေနတယ္၊ တဘက္ကလည္း ဒီေက်ာင္းရဲ႕ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရးတာ၀န္ခံ လုပ္ေနပါတယ္။ ဥပေဒ ပညာ ကိုလည္း ေလ့လာေနတယ္။

ေမး။     ။ ဥပေဒပညာကုိလည္း ေလ့လာေနတယ္ဆိုေတာ့၊ အနာဂတ္မွာ ဘာေတြလုပ္သြားမယ္ ဆိုတာမ်ဳိး ရည္ရြယ္ထားတာ ရွိရင္ ေျပာျပပါဦး။

ေျဖ။     ။ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္က အေမနဲ႔ျပန္ေတြ႔ခ်င္တယ္၊ ၿပီးရင္ က်ေနာ္တို႔ ပတ္၀န္းက်င္က ကေလး သူငယ္ ေတြကုိ ကာကြယ္ေပးခ်င္တယ္၊ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြေပါ့။ သူမ်ားဆီမွာ အလိမ္မခံရ ေအာင္ေပါ့၊ သူတို႔ ဘ၀ေတြက မလုံၿခဳံဘူး၊ လမ္းေဘး ေတြမွာ ပလတ္စတစ္ လိုက္ေကာက္ေနတာေတြ၊ ခ်ဳိ႕တဲ့ဆင္းရဲတဲ့ ကေလးေတြကုိ ကာကြယ္ေပးခ်င္တဲ့ အတြက္ က်ေနာ္က ေရွ႕ေန တေယာက္ျဖစ္ခ်င္တယ္။

ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ ကေလးစစ္သားေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိေနေသးတယ္ ဆိုေတာ့ ကူညီခ်င္တယ္။ အဓိက BLC (Burma Lawyers Council)ကုိ က်ေနာ္ စိတ္၀င္စားတယ္။ ေနာက္တခုက ဒီစခန္းက ကေလးေတြကို လည္း ပိုၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ စိတ္ေန စိတ္ထားေတြ ေျပာင္းလဲေစခ်င္တယ္။ ကုိယ့္ကုိယ္ကိုယ္ ယုံၾကည္မႈေတြ ရွိ လာေအာင္၊ တိုးတက္လာေအာင္ ႀကိဳးစားဖို႔ လုပ္ေပးခ်င္တယ္။

ေမး။     ။ ေနာက္ဆုံးေမးခ်င္တာက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းတဲ့ ျပႆနာက ႀကီးမားေနဆဲ ဆုိေတာ့ ကေလး စစ္သား ျဖစ္ခဲ့သူ တဦးအေနနဲ႔ ကေလးေတြကုိ အဓမၼစုေဆာင္းတဲ့ အေပၚမွာ ဘာေျပာခ်င္လဲ။

ေျဖ။     ။ ဒီျပႆနာဟာ ႀကီးမားပါတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ တပ္ထဲမွာ မလုပ္ခ်င္ဘဲ စိတ္ညစ္ခံ လုပ္ေနရတဲ့ ကေလး စစ္သား ေတြ အမ်ားႀကီးပါ၊ တခ်ဳိ႕ဆို အသက္ မျပည့္ဘဲ ငယ္ငယ္ေလးနဲ႔ ေရွ႕တန္းမွာ တိုက္ပြဲ က်ၿပီး ေသသြားတာေတြရွိတယ္။ ဒီေတာ့ လူႀကီးေတြကုိ ေျပာခ်င္တာက ကေလးဆိုတာ ေနာင္တခ်ိန္မွာတိုင္း ျပည္ကုိ ေခါင္းေဆာင္မယ့္လူေတြ၊ တိုင္းျပည္ကုိ အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္ လူေတြဆိုေတာ့ သူတို႔ကုိ လြတ္လပ္စြာေနထိုင္ ခြင့္ေပးပါ၊ ရွင္သန္ခြင့္ ေပးပါ၊ သူတို႔ရဲ႕လြတ္လပ္မႈေတြ၊ အနာဂတ္ေတြကုိ မဖ်က္ဆီးၾကပါနဲ႔လို႔ ေျပာခ်င္ပါ တယ္။     ။ 

http://burma.irrawaddy.org/archives/35774

Read More

“ေကာင္းတဲ့ ပေယာဂ”သမား (သို႔မဟုတ္) ဟန္ဝင္းေအာင္

 

လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီီစီမံကိန္းဆႏၵျပ လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ေနာက္ကြယ္မွ ႀကိဳးကိုင္ေနၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား ဆန္႕က်င္ေနေသာ ေခတ္သစ္ဦးေစာဟု ဆိုရွယ္မီဒီယာ ေဖ့ဘြတ္စာမ်က္ႏွာမ်ားတြင္ စြပ္စဲြေျပာဆိုေနၾကသည့္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား မိသားစုမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး ေကာ္မတီမွ တာဝန္ခံ ကိုဟန္ဝင္းေအာင္ကို  အစီရင္ခံစာအေပၚ သေဘာထား၊ စြပ္စြဲမႈမ်ားအေပၚ ထင္ျမင္ခ်က္၊ ေရွ႕ဆက္လုပ္မည့္ အေနအထားတို႕အား ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ဧရာဝတီသတင္းဌာန သတင္းေထာက္ ေမစစ္ပိုင္မွ ေမးျမန္းထားပါသည္။

ေမး။    ။ ေဖ့ဘြတ္ခ္ စာမ်က္ႏွာေတြထက္မွာ တခ်ိဳ႕ ဘေလာ့ေတြမွာ ကိုဟန္ဝင္းေအာင္ကို ေခတ္သစ္ ဦးေစာ လို႔ ေျပာေနၾကတယ္၊ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ဒါဟာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ေထာက္ခံၿပီး စစ္အက်ိဳးစီးပြားကို လိုလားတဲ့ ေထာက္လွမ္းေရးသမားေတြနဲ႔ ဦးပိုင္ ကုမၸဏီဘက္ကို လိုက္ေျပာတဲ့ သူေတြက ေျပာတဲ့ အေျပာေတြလို႔ ပဲ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အေၾကာင္းအရင္း အားလုံး မွားယြင္းေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ပါ။ ပထမ တခ်က္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က တုံရြာ၊ ဆည္တည္းရြာ၊ မိုးႀကိဳး ျပင္ရြာေတြမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျပႆနာေတြက  က်ေနာ္ ေနာက္ကေန ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာတာ စြပ္စဲြေျပာဆိုခ်က္ေတြပါ။  အဲဒါဟာ ေထာက္လွမ္းေရးနဲ႔ ဦးပိုင္ အလိုေတာ္ရိေတြက ေျပာတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။

ေမး။     ။ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ျပႆနာေတြက ကိုဟန္ဝင္ေးအာင္ ၾကိဳးကိုင္ေနတာ ဆိုျပီး ေျပာေနၾကတယ္။

ေျဖ။    ။ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အင္အားစုေတြကို ထိခိုက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ခ်င္တဲ့ စစ္ဘက္ ေထာက္လွမ္းေရးေတြရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ေတြပါ။  အသိပညာနိမ့္ပါးတဲ့ သူတခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေဝဖန္ခ်က္ေတြပါ။  အဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္ ႏိုင္က်ဥ္းက ကိုသက္ဦးနဲ႔ ရြာတရြာမွာရွိေနခဲ့တာပါ။ ေဒၚစုကို လမ္းဆင္းေလွ်ာက္ပါ၊ ဓားေျမွာင္နဲ႔ ထိုးမယ္လို႔ က်ေနာ္က ေျပာတယ္ ဆိုျပီး ေျပာဆိုေနခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ေတာ္ေတာ္အေျခအေန ရႈပ္ေထြးပါတယ္။ ဒါဟာ  ဝါဒျဖန္႔တာ၊ ေဒၚစုကိုလည္း သိကၡာက်ေစ၊ က်ေနာ့္ကိုလည္း သိကၡာက်ေစဆိုၿပီး ေကာလဟလ လႊင့္ခဲ့ၾကတာပါ။  ျဖစ္ေနႏိုင္တာတခုက စနစ္က်ေသာ အဖဲြ႕အစည္းေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအဖဲြ႕ တခ်ိဳ႕ ပါလာေနၿပီ။ ဒီမိုကေရစီအေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အင္အားစုေတြကို ေသြးခဲြဖို႔အေရး လႈ႔ံေဆာ္ေနတဲ့ ကိစၥတခုလို႔ပဲ ျမင္ပါတယ္။

ေမး။    ။ ဆည္တည္းရြာမွာ ကိုဟန္ဝင္းေအာင္တို႔က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတာေကာ ဟုတ္လား။။

ေျဖ။     ။ တကယ္တန္း ျပႆနာေတြ ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေကာ္မတီက ကိုသက္ဦး၊ ABSDF က ကိုရဲျမင့္ အပါအဝင္ တျခား ႏိုင္ငံေရးသမားအခ်ိဳ႕နဲ႔ ရြာေလးတရြာမွာ စကားေျပာေနတာပါ။ ဒီလူေတြကို အခ်ိန္မေရြး ဆက္သြယ္ၿပီး ေမးလို႔လည္းရတယ္။ ဆည္တည္းရြာမွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ကိစၥက အဆိုေတာ္ကိုလင္းလင္းရဲ႕ ေဖ့ဘုတ္ စာမ်က္ႏွာေပၚ တင္လိုက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္အပါအဝင္ ငါးေယာက္က ဓားေျမွာင္နဲ႔ထိုးဖို႔ ဆိုပဲ။  အဲဒီအခ်ိန္မွာ တျခားရြာတရြာမွွာ ရန္ကုန္က လာတဲ့ဧည့္သည္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ေနတာပါ။   ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အင္မတန္ ခ်စ္ခင္ေလးစားစရာ ေရကာင္းပါတယ္။ တေလွတည္းစီး တခရီးတည္း သြားေနတဲ့သူေတြပါ။ သေဘာထားကဲြလဲြစရာ ကန္႔ကြက္စရာမရွိဘူး။ ေဒသခံေတြကေတာ့ စိတ္ဒဏ္ရာေတြျဖစ္ေနေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ မေျဖရွင္းႏိုင္ေတာ့ စိတ္္ကြက္မႈေလးေတြရွိတယ္။ ေဒၚစုကို ကန္႔ကြက္ခိုင္းတာမဟုတ္္ဘူး၊ ဦးပိုင္ စီမံကိန္းဖ်က္သိမ္းေရးကိုပဲ ေတာင္းဆိုၾကတာပါ။ ေဒသခံေတြထဲက ဘယ္သူ႔ကိုမဆို ေမးႏိုင္တယ္။ သူတို႔ကို က်ေနာ္က ဓားနဲ႔ထိုးမယ္ေျပာတာ တကယ္သက္ေသရွိသလား။

ေမး။     ။ လက္ပန္းေတာင္းေတာင္ ဆႏၵျပမႈ အစကတည္းက ဝင္ပါခဲ့တယ္ မဟုတ္လား။

ေျဖ။     ။ ဟုတ္ပါတယ္၊ ဒီလို ေျပာဆိုေနၾကတဲ့အေပၚ ဝမ္းသာစြာ ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ႏွစ္ ႏွစ္ေက်ာ္ကာလၾကာ ျပည္သူေတြက ဘယ္သူမွ မသိဘဲ ဖိႏွိပ္ခံခဲ့ရတာပါ။ မိုးႀကိဳးဆာလဖ်ဴလစ္အက္ဆစ္ စက္ရုံဆိုတာလည္း ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္ေတြက ဘယ္သူမွ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ခိုးၿပီး လုပ္ေနၾကတာေတြ ျဖစ္တယ္။ ျပည္သူေတြရဲ႕နစ္နာခ်က္ကို  က်ေနာ္ သိသိခ်င္း လက္ပံေတာင္းကို သြားတယ္။ ဆႏၵေတြ ထုတ္ေဖာ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တယ္။ ဟုတ္တယ္၊ အဲ့ဒါကို က်ေနာ္ဝန္ခံတယ္။ အျပစ္မဲ့ျပည္သူေတြဘက္က ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ရင္း ရပ္တည္မွာပါ။ ဖိႏွိပ္ခံရတဲ့ျပည္သူဘက္က ရပ္တည္ခဲ့တာ ကၽြန္ေတာ္ဝန္ခံတယ္။

ေမး။     ။ လက္ပံေတာင္းေတာင္ အစီရင္ခံစာကို ဘယ္လုိျမင္ပါသလဲ။

ေျဖ။     ။ အစီရင္ခံစာက ဦးပိုင္ကို အၿပီးအပိုင္ ဖ်က္သိမ္းေအာင္ေတာ့ မလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။ ရက္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပည္သူေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြေၾကာင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖိႏွိပ္ခံခဲ့ရတာေတြကို ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ခဲ့တာကို ႀကိဳက္တယ္။ အႏိုင္က်င့္ခံေနရတဲ့အေပၚ ေသခ်ာ မေျဖရွင္းႏိုင္ေသးတာကိုေတာ့ က်ေနာ္ အားမရသလို ဒီက ျပည္သူေတြလည္း အားမရဘူး။

ေမး။    ။ ဆႏၵျပမႈေတြက အရပ္ဘက္အဖဲြ႕အစည္းေတြ ေရာက္လာၿပီးမွ စတင္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေရးသားထားတဲ့ အေပၚကိုေရာ ဘယ္လိုျမင္လဲ။

ေျဖ။    ။ အျပစ္ေတာ့ သိပ္မေျပာခ်င္ဘူး။ ေဒသကို ေသခ်ာမေရာက္ဘူးတဲ့သူေတြေၾကာင့္လို႔ပဲ ထင္ပါတယ္။ ေဒသခံေတြက သူတို႔ေျမေတြစသိမ္းတယ္ဆိုကတည္းက ၁၂ ရက္ ၁၂ လ  ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ကတည္းက ဆႏၵျပမႈေတြျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ဘယ္ႏိုင္ငံေရးသမားမွ မရွိခင္ကတည္းကပါ။  ဘယ္သတင္းဌာန၊ ဘယ္ႏိုင္ငံေရးသမားမွ မပါဘူး။ ဦးပိုင္က ဖိႏွိပ္တယ္၊ ဆားလင္းႀကီး ရဲစခန္းက ဘာမွမလုပ္ေပးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ၈၈ ေက်ာင္းသား ကိုမ်ိဳးသန္႔က ဝက္ေမွးရြာ က မသဲြ႔သဲြ႔ဝင္းတို႔ နဲ႔အတူ က်ေနာ့္ကို လာေရာက္ကူညီပါဦးလို႔ ဖိတ္ေခၚတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လက္ပန္းေတာင္း ကိုေရာက္သြားခဲ့တာပါ။ က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုမင္းကိုႏိုင္တို႔ ကိုဒီၿငိမ္းလင္းတို႔ေတြ ေရာက္ခဲ့ၿပီးၿပီ။ ဖိႏွိပ္မႈေတြရွိခဲ့တဲ့အတြက္ သူ႔သဘာဝအေလ်ာက္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈေတြျဖစ္တယ္။ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြက ျပည္သူေတြဘက္က ရပ္တည္ခဲ့ၾကတာဟာ ပေယာဂ မဟုတ္ဘူး၊ ပေယာဂဆိုရင္ေတာင္ ေကာင္းတဲ့ပေယာဂတခုပဲ ျဖစ္ခဲ့လိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ လႈပ္ရွားခဲ့ၾကတယ္ဆိုတာ သံဃာေတာ္ေတြကို  မီးေလာင္တိုက္သြင္းဖို႔ မဟုတ္ဘူး။ ျပည္သူကိုဖိႏွိပ္တဲ့ ဦးပိုင္စစ္ကုမၸဏီဘက္က မရပ္တည္ဘူး။ ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ ေတာက္ေလွ်ာက္ ေဒသခံေတြနဲ႔အတူ တုိက္ပဲြဝင္ေနၾကတာပါ။ ဒါကို မကူညီသင့္ဘူးလား၊ မေဆာင္ရြက္သင့္ဘူးလား။ ေဒသခံေတြက သိပ္နာက်င္လြန္းတာေၾကာင့္ ဆႏၵျပမႈေတြျဖစ္လာတာပါ။

ေမး။     ။ ဆႏၵျပမႈေတြကို ျပည္ပက ေနာက္ကြယ္က ေထာက္ပံ့ေပးမႈေတြရွိေနတယ္လို႔ သုံးသပ္ၾကတဲ့အေပၚေကာ။

ေျဖ။    ။ မိုးသီးဇြန္၊ ေဒါက္တာႏိုင္ေအာင္၊ မခင္ဥမၼာ၊ ေဒါက္တာေက်ာ္သူ၊ ကိုဘိုၾကည္တို႔က ေထာက္ပံ့တယ္လို႔ ေျပာေနၾကတယ္။ က်ေနာ္ေျပာမယ္၊ သူတို႕နဲ႕ ငါးျပားမွ မပတ္သက္ခဲ့ဘူး။ သူတို႕ လုပ္ခိုင္းလို႕ ဒီကိစၥ ျဖစ္ေရာလား။ ေမးလို႔ရတယ္ ေျဖလို႔ရတယ္။ စြပ္စဲြမႈေတြ ၾကည့္လုပ္ၾကဦး။

ေမး။    ။ ေနာက္ထပ္ လႈပ္ရွားမႈေတြေရာ ဆက္လုပ္သြားဖို႕ ရွိလား။

ေျဖ။    ။ တုိက္ပဲြေတြမွာ တတ္ႏိုင္တဲ့ ဘက္က ကူညီဦးမွာပါ။ ဘယ္သူေတြ ကန္႔ကြက္ ဆန္႔က်င္ပါေစ၊ ဘယ္လိုေျပာေျပာပါ။ က်ေနာ္ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူဘက္က ဆက္ၿပီး ရပ္တည္ေနမွာပါ။     ။ 

http://burma.irrawaddy.org/archives/35840

Read More

"လူထုက မေၾကာက္ေတာ့ဘူး"

SNLD ဥကၠ႒ ခြန္ထြန္းဦး

ရွမ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား ဒီမုိကေရစီ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္ (SNLD) ဥကၠ႒ ဦးခြန္ထြန္းဦးနဲ႔ အဖဲြ႔ ေတာင္ႀကီးျမိဳ႕ကုိ မၾကာေသးခင္က ေရာက္ရိွျပီး ေဒသခံနုိင္ငံေရးအင္အားစုမ်ားနဲ႔ ေဆြးေႏြးခ့ဲပါတယ္။

ဂြ်န္ခ်စ္ျငိမ္း (ေတာင္ၾကီး)က ဦးခြန္ထြန္းဦးနဲ႔ ေတြ႔ဆုံၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္အေၾကာင္း နဲ႔ လက္ရိွ ျပည္တြင္းေရးအေျခအေနတခ်ဳိ႕ကုိ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး။    ။ ေတာင္ၾကီးကို SNLD  လာရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ သိလိုပါတယ္..။

ေျဖ။   ။    ေတာင္ၾကီးမွာ က်ေနာ္တို႕ ပါတီ ရံုးခြဲဖြင့္မယ္..၊ ျပီးေတာ့ Trust Building ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ဖို႕ ေတြ႕ဆံုပြဲ လုပ္မယ္၊ 

ျပီး ... သည္ဘက္ပုိင္းေပါ့ဗ်ာ... (ရွမ္းျပည္) ေတာင္ပိုင္းကသူေတြရဲ႕ အသံကို နားေထာင္ဖို႕ပါ။ သူတို႕ ဖတ္ခဲ့တဲ့ စာတမ္းေတြ၊ ေဟာေျပာခ်က္ေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႕ ယူသြားမွာပါ။ 

လူမ်ိဳးၾကီး ၀ါဒေတြ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ လြမ္းမိုးခ့ဲတာေတြရွိတယ္၊  ၾကားေနရတယ္၊ ျမင္ေနရတယ္၊ 

ဒီေတာ့ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ဖို႕ အရင္လုပ္ရမယ္၊ ဒါကိုႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတၾကီး ကိုယ္တိုင္က က်ေနာ္တို႕ကို ဖိတ္တယ္။ ရန္ကုန္မွာ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္း ေဆြးေႏြးပဲြ သံုးရက္တိုင္ က်ေနာ္တို႕ လုပ္ခဲ့တယ္၊ 

အခုလည္းပဲ ျပည္ေထာင္စု ညီလာခံၾကီးပဲ ေခၚေခၚ၊ ဒုတိယ ပင္လံုညီလာခံပဲ ေခၚေခၚ တစ္တိုင္းျပည္လံုးမွာရွိတ့ဲ တိုင္းရင္းသားအားလံုး ပါ၀င္ႏိုင္တဲ့ ညီလာခံၾကီး တစ္ရပ္ ေပၚေပါက္လာဖို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္သြားပါမယ္..။  

အခုက ရွမး္ေတာင္မွာ လုပ္မယ္ဆိုေတာ့ ကယားျပည္နယ္ဘက္ကလည္း သူတို႕လည္း ပါခ်င္ပါတယ္လို႕ က်ေနာ္တို႕ကို ေျပာေတာ့ ရွမ္း ကယား ေပါင္းျပီး လုပ္လိုက္တာပါ။

 ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ရာမွာလညး္ က်ေနာ္တို႕မူအတိုင္းပဲ သြားပါမယ္။ မူ ဆိုတာက ဘာကိ္ုေျပာတာလဲ ဆိုေတာ့ဗ်ာ....ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ျခင္းကိုေျပာတာေပါ့ဗ်ာ။

ေမး။     ။ ရွမ္းျပည္နယ္ေန႕အျပီး ေနာက္တရက္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းမႈအတြက္ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္းပြဲကိုေကာ SNLD ကေက်နပ္အားရမႈရွိခဲ့ပါသလား။ အတိုင္းတာဘယ္ေလာက္ထိေအာင္ျမင္ခဲ့ပါသလဲ။ 

ေျဖ။     ။ရွိတာေပါ့ ေက်နပ္မႈ အျပည့္ရွိတယ္၊ ဘာလို႕လဲ ဆိုရင္ ေတာင္ၾကီးကလူေတြလည္း ပံ့ပိုးေပးတယ္။

 လူထုထဲ မဆင္းရေပမယ့္ ရွမ္းျပည္လူထုအတြက္ က်ေနာ္တို႕ လုပ္ေနတာပဲေလ၊ ေအာင္ျမင္တယ္ေျပာရမွာေပါ့။

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး (၃၃ ) မ်ိဳးရွိတယ္လို႕ သူတို႕ေျပာတယ္၊ ရွာမေတြ႕ေသးဘူး၊ ဒီေတာ့ ၃၃ မ်ိဳး ျပည့္ေအာင္ လို႕ရွာရမယ္။

 ျပီးေတာ့ ... အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားတဲ့ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႕ေတြရယ္၊ ရွမ္းျပည္ပါတီေတြ အားလံုး စုစုေပါင္း (၁၆) ဖြဲ႕ခန္႕ ရွိမယ္၊ မတ္လ လားရိႈးမွာလုပ္မယ့္ပြဲကို အားလံုး ပါေအာင္လို႔ ေခၚသြားမယ္။

ေမး။         ။  အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ နဲ႔ အစိုးရတပ္ေတြ  မၾကာခဏ တိုက္ပြဲေတြျပန္ျဖစ္ေနတယ္၊ အဲဒီျဖစ္ရပ္ကုိလည္း သံုးသပ္ေျပာၾကားေပးပါဦးဗ်။

ေျဖ။   ။အဲဒါက က်ေနာ္လည္း အျမဲတမ္းေျပာေနတာပဲ၊ ဦးေအာင္မင္းတို႕ႏွင့္ ေတြ႕တိုင္းလည္း က်ေနာ္ တင္ျပတယ္၊ အဲဒီမွာ သူဘာျပန္ေျပာသလဲဆို ဟုတ္ပါတယ္၊ စစ္တပ္ကလည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အမိန္႕ နဲ႔ လုပ္တယ္၊ သမၼတၾကီးရဲ႕လုပ္ပိုင္ခြင့္ မဟုတ္ဘူးလို႕ ျပန္ေျပာတယ္။ အဲဒါ အေျခခံဥပေဒအရ ျဖစ္လိမ့္မယ္၊ အဓိကကေတာ့ အေျခခံဥပေဒရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေလးေတြ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ေမး။       ။ ကခ်င္မွာျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ပြဲ အေပၚမွာေရာ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ေျဖ။    ။      ကခ်င္ကိစၥကေတာ့ဗ်ာ...  သူတို႔ အရင္လူေတြလုပ္ခ့ဲတာကို အခုလူေတြက မၾကိဳက္ဘူး ဆိုတာေတာ့ မေကာင္းဘူးေပါ့ဗ်ာ၊ ေနာက္တမင္း ေျပာင္းရင္ ပ်က္ျပန္ျပီလားေပါ့။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန့္ လုပ္ခဲ့တာ ( ၁၇) ႏွစ္လံုး တည္တ့ံလာျပီးမွ သူတို႕ အစိုးရတက္မွ   Road Map လမ္းျပေျမပံုေၾကာင့္ ကြဲျပဲကုန္တယ္၊ အံမ၀င္ေတာ့ဘူး။ 

ေမး။     ။  လႊတ္ေတာ္ ျပင္ပအဖြဲ႕အစည္းေတြအေပၚ ဘယ္လုိျမင္ပါသလဲ၊ နည္းနည္း ေျပာျပေပးပါ။

ေျဖ။     ။   အင္း .... ဒီမိုကေရစီ စနစ္မွာတာ့ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္း ရွိမွာပဲ၊ ဥပမာ .... လိုက္ျပီး သီခ်င္း ဆိုၾကတဲ့သူေတြလည္း ဒါသူတို႕ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ပဲ လုပ္တာပဲ၊ သန္ရာသန္ရာ လုပ္ၾကတာပဲ၊ တေန႔ .....  ႏိုင္ငံေရးထဲ ၀င္လာမွာပါပဲ၊ အားလံုး မဟုတ္ေတာင္ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ၀င္လာၾကမယ္။  

လူထုနဲ႔ ထိေတြ႕တာလည္း ေကာင္းပါတယ္၊ လူထုက မေၾကာက္ေတာ့ဘူး၊ ႏိုးၾကားလာတယ္၊ အေၾကာက္တရား ဖယ္ရွားေပးတာ ေကာင္းပါတယ္။

အခ်ိန္ယူေျဖၾကားေပးတ့ဲ ဦးခြန္ထြန္းဦးကုိ ေက်းဇူး တင္ပါတယ္။

http://blog.irrawaddy.org/2013/02/blog-post_5696.html

  

Read More